Olayda Ne Yaşandı?
Bir vatandaşın telefon rehberinde kayıtlı olan bir kişiden “20 GB internet kazandınız” içerikli SMS geliyor. Bu mesaj aslında casus yazılım içeren bir link barındırıyor. Vatandaş linke tıklıyor ve açılan sahte ekranlara kimlik bilgilerini giriyor. Telefonuna yüklenen yazılım sayesinde banka bilgileri ele geçiriliyor. Daha sonra sanıklar bu bilgilerle mağdurun hesabına girerek kendi hesaplarına para transfer ediyorlar.
Buradaki kritik nokta şu: mağdur kendi iradesiyle para transferi yapmıyor. Yani sanıkların kandırması sonucu kendi hesabından işlem yapmış değil. Sanıklar bilgileri çaldıktan sonra işlemleri bizzat kendileri gerçekleştiriyor. İşte bu nedenle Yargıtay, olayın “dolandırıcılık” değil “bilişim yoluyla hırsızlık” kapsamında değerlendirilmesi gerektiğine hükmediyor.
Dolandırıcılık suçu için mağdurun iradesi gerekli midir?
Evet. Yargıtay kararında açıkça vurguladığı üzere dolandırıcılık suçunun oluşması için:
- Failin hileli davranışlarla mağduru kandırması,
- Mağdurun kandırıldıktan sonra kendi iradesiyle fail lehine bir işlem yapması gerekir.
Bu olayda mağdur, para transferini kendi eliyle yapmadığı için dolandırıcılık unsuru oluşmamıştır.
Peki bu durumda hangi suç oluşuyor?
Yargıtay, eylemi iki aşamalı değerlendiriyor:
- Kişisel verilerin ele geçirilmesi: Casus yazılım yoluyla banka bilgileri çalındığı için TCK m.136 kapsamında “kişisel verilerin hukuka aykırı elde edilmesi” suçu söz konusu.
- Hesaptan para transferi yapılması: Mağdurun rızası olmadan, bilgileri kullanılarak para çekildiği için bu kısım TCK m.142/2-e’de düzenlenen “bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle hırsızlık” suçuna giriyor.
“Phishing” saldırıları neden hırsızlık olarak nitelendiriliyor?
Çünkü mağdurun iradesi transfer sürecine hiç dahil olmuyor. Sanıklar, çaldıkları bilgileri kullanarak sistemde doğrudan işlem yapıyor. Yani mağdur kandırılarak kendi parasıyla işlem yapmıyor; tam tersine, iradesi tamamen devre dışı bırakılıyor. Bu da dolandırıcılık değil, hırsızlık suçunu doğuruyor.
Kanun yararına bozma neden reddedildi?
Adalet Bakanlığı, dosyanın “dolandırıcılık” kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini öne sürerek Yargıtay’dan kanun yararına bozma istedi. Ancak Yargıtay, olayın dolandırıcılık değil hırsızlık suçu oluşturduğunu belirtti ve bu nedenle bozma istemini reddetti.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Phishing (oltalama) yoluyla banka bilgilerinin çalınması hırsızlık mı dolandırıcılık mı sayılır?
Yargıtay’a göre mağdur kendi iradesiyle para transferi yapmadığı, bilgileri hileyle ele geçirilen sanıkların kendi başlarına transfer yaptığı durumlarda bu eylem “bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle hırsızlık” suçunu oluşturur. Dolandırıcılık için mağdurun hileye kanıp kendi eliyle işlem yapması gerekir.
Dolandırıcılık suçu hangi şartlarda oluşur?
Dolandırıcılık suçunun oluşması için failin mağduru hileli davranışlarla kandırması ve mağdurun da bu kandırmaya inanarak kendi eliyle fail veya üçüncü kişiler lehine bir işlem yapması gerekir. Yani mağdurun iradesi mutlaka devreye girmelidir.
SMS yoluyla gelen sahte linke tıklamak mağdurun kusuru sayılır mı?
Hayır, mağdurun linke tıklaması sadece bilgilerin ele geçirilmesine sebep olur. Ancak para transferi mağdurun iradesiyle yapılmadığından mağdurun bu noktada hukuken dolandırıcılığa katkısı söz konusu değildir.
Yargıtay neden kanun yararına bozma istemini reddetti?
Çünkü Adalet Bakanlığı olayı dolandırıcılık olarak değerlendirilmesini istemişti. Yargıtay ise mağdurun iradesinin devreye girmediğini, bu nedenle olayın hırsızlık kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini belirtti ve bozma talebini reddetti.
