Kaza Yerinde Durdurmadan Kaçan Sürücü Hangi Suçu İşlemiş Sayılır?
Olayda, sanık, cezaevinden firar etmiş, sürücü belgesi olmamasına rağmen başkasının kimlik bilgilerini kullanarak araç kiralamış, daha sonra gece saatlerinde yağışlı bir havada aşırı hız yaparak yolda yürüyen bir kişiye çarpmış ve durmadan olay yerinden uzaklaşmıştır.
Normal şartlarda bir kazada, kazaya karışan kişinin:
- Yaralıya yardım etmesi,
- Sağlık görevlilerine haber vermesi,
- Kolluk birimlerine bilgi vermesi yükümlülüğü vardır.
Sanık bunların hiçbirini yapmamış, doğrudan olay yerini terk etmiştir.
Bu davranış, TCK 83 (kasten öldürmenin ihmali davranışla işlenmesi) kapsamına girip girmediği tartışması yaratmıştır.
Kaza Yapıp Kaçmak İhmali Davranışla Öldürme Suçuna Girer mi?
Somut olayda:
- Sanık, mağdura çarptığını ve ağır yaralanmaya sebep olduğunu fark etmiş olmasına rağmen,
- Olay yerinde durup yardım çağırmak yerine kaçmayı tercih etmiştir.
TCK 83 gereği, garantör (yükümlü) konumunda olan kişinin, başkasının hayatını koruma yükümlülüğünü ihlal ederek ölüm neticesine sebep olması halinde, bu kişiye kasten öldürmenin ihmali davranışla işlenmesi suçu yüklenir.
Yargıtay’a göre sanık, çarpmanın farkındadır ve olay yerinde müdahale edebileceği bir fırsatı varken bunu kullanmayarak pasif kalmış, böylece ihmali davranışla ölüm neticesinin gerçekleşmesine katkı sağlamıştır.
Kazadan Sonra Yardım Çağırmamak Hayat Kurtarabilir miydi?
Dosyada Adli Tıp raporlarına göre:
- Mağdurda çok sayıda kırık, beyin kanaması, iç organ zedelenmesi ve iç kanama oluşmuştur.
- Ölüm, olaydan saatler sonra gerçekleşmiştir.
Bu durum, mağdurun kazadan hemen sonra sağlık ekiplerine ulaştırılması halinde hayatta kalma ihtimali olabileceğini göstermektedir.
Sanığın olay anında sağlık ekiplerini çağırması halinde, ölümün önlenmesi mümkün olabileceği için, ihmali davranışla öldürme tartışması doğmuştur.
Aşırı Hız Yapan Sürücü Bilinçli Taksirle Öldürmeden Sorumlu Olur mu?
Olayda ayrıca sanığın:
- Olay yerinde 50 km hız sınırı olmasına rağmen 100-135 km/h hızla araç kullandığı,
- Havanın yağışlı, yolun virajlı ve aydınlatmasız olduğu,
- Ehliyetsiz araç kullandığı,
- Cezaevinden firar ettiği için kimlik sahteciliği yaptığı,
tespit edilmiştir.
Bu nedenle sanığın, bilinçli taksir hükümleri çerçevesinde de sorumluluğu gündeme gelmiştir.
Bilinçli taksir, sanığın neticeyi öngörmesine rağmen kuralları ihlal ederek hareket etmesi durumunda doğar.
Yargıtay burada mahkemenin sanığa alt sınırdan ceza vermesini de hatalı bulmuş ve daha ağır bir ceza tayin edilmesi gerektiğini vurgulamıştır.
Trafik Kazasında Ölüme Sebep Olup Kaçan Kişi Hangi Cezayı Alır?
Normal şartlarda:
- TCK 85 (Taksirle Öldürme) maddesi gereğince 2 yıldan 6 yıla kadar hapis cezası verilir.
- Ancak bilinçli taksir varsa cezada artırım yapılır.
- Eğer eylem ihmali davranışla öldürme sınırına giriyorsa (TCK 83), ceza çok daha ağır olur:
- Ağırlaştırılmış müebbet hapis yerine 20-25 yıl,
- Müebbet hapis yerine 15-20 yıl,
- Diğer hallerde 10-15 yıl arasında ceza öngörülür.
Bu olayda, eksik inceleme yapıldığı için Yargıtay, sanığın eyleminin tam olarak TCK 83 kapsamına girip girmediğinin tespiti için yeniden bilirkişi raporu alınmasını istemiştir.
Yargıtay’ın Somut Olaydaki Değerlendirmesi Nedir?
Yargıtay 12. Ceza Dairesi:
- Sanığın mağdura çarptığını fark ettiğini,
- Olay yerinde durarak yardım çağırmamasının ölüm sonucuna etkili olabileceğini,
- Bilinçli taksir koşullarının mevcut olduğunu,
- Mahkemenin eksik inceleme yaparak yanlış vasıflandırmayla karar verdiğini,
belirterek hükmü bozmuştur.
Mahkemeye, olayın tam kapsamıyla araştırılması ve yeni rapor alındıktan sonra TCK 83 mü, yoksa TCK 85 mi uygulanacağına yeniden karar verilmesi gerektiği talimatı verilmiştir.
Trafik Kazasında Hangi Durumda TCK 83, Hangi Durumda TCK 85 Uygulanır?
1. TCK 83 – Kasten Öldürmenin İhmali Davranışla İşlenmesi
Trafik kazasında bir kişiye çarpan sürücü, mağdurun ağır yaralandığını fark ettiği halde olay yerinde durmayıp yardım çağırmaz ve bu ihmali davranış ölüm sonucuna doğrudan etkili olursa, sürücü TCK 83 kapsamında kasten öldürmenin ihmali davranışla işlenmesi suçundan sorumlu tutulur.
2. TCK 85 – Taksirle Öldürme
Buna karşılık, sürücü çarptığını fark etmemişse veya fark etse bile ölüm neticesinin müdahale ile engellenmesi objektif olarak mümkün değilse ve ölüm yalnızca dikkatsizlik, özensizlik gibi bir kusur sonucu meydana gelmişse, bu durumda sürücü TCK 85 kapsamında taksirle öldürme suçundan cezalandırılır.
