Trafikte yaşanan bir tartışma çoğu zaman “sinir harbi” gibi başlar. Ancak iş aynanın kırılmasına, kaportanın çizilmesine ya da bilinçli şekilde araca çarpmaya kadar giderse mesele artık sadece trafik ihlali değildir. O andan itibaren konu hem ceza hukuku hem de tazminat hukukudur.
Çoğu kişi yalnızca “ceza alsın yeter” diye düşünür. Oysa idari para cezası sizin zararınızı karşılamaz. Sizin için önemli olan, oluşan maddi kaybın nasıl giderileceğidir.
Trafikte aynayı kıran veya araca zarar veren kişiye dava açılabilir mi?
Evet. Açılabilir.
Bir sürücünün bilerek aynayı kırması, kapıya vurması, camı çatlatması ya da araca fiziki zarar vermesi hukuken haksız fiildir. Haksız fiil, zarar veren kişiye tazminat sorumluluğu yükler.
Bu durumda;
- Servis faturası
- Ekspertiz raporu
- Olay anına ilişkin görüntüler
- Tanık beyanları
ile birlikte doğrudan şahsa karşı maddi tazminat davası açılabilir.
Zarar küçük de olsa hak düşmez. Ayna bedeli, boya masrafı ya da küçük bir göçük “önemsiz” sayılmaz. Hukukta zarar varsa sorumluluk vardır.
Araç bilerek bizim araca çarpıldıysa ne yapılır?
Eğer karşı taraf bilinçli şekilde aracınıza çarpmışsa ve bu durum görüntülerle ispatlanabiliyorsa iki ayrı süreç işler.
Birincisi ceza sürecidir. Kasten mala zarar verme suçu gündeme gelebilir. Savcılık soruşturması açılabilir.
İkincisi ise zararınızın tahsilidir. Araçta maddi hasar oluşmuşsa, öncelikle karşı tarafın zorunlu trafik sigorta şirketine başvurabilirsiniz.
Bu noktada genellikle şu belgeler gerekir:
- Polis tutanağı veya kaza tespit tutanağı
- Olay anına ilişkin görüntüler
- Ekspertiz raporu
- Onarım faturası
Sigorta şirketi ödeme yapar ya da eksik ödeme yaparsa, sigorta tahkim komisyonuna başvurmak veya dava açmak mümkündür.
Hem şahsa hem sigorta şirketine başvurulabilir mi?
Uygulamada şu ayrım yapılır:
Araç hasarı öncelikle sigorta kapsamında değerlendirilir. Ancak zarar sigorta limitini aşarsa, aşan kısım için sürücüye ve araç sahibine karşı dava açılabilir.
Bunun dışında;
- Manevi zarar
- Araç mahrumiyet bedeli (aracın serviste kaldığı süre)
- Değer kaybı
gibi kalemler ayrıca talep edilebilir.
Örneğin aracınız bir hafta serviste kaldıysa ve kullanamadıysanız, bu süreye ilişkin mahrumiyet bedeli talep etme hakkınız doğabilir.
Görüntü varsa süreç nasıl etkilenir?
Görüntü en güçlü delildir.
Telefon kaydı, araç içi kamera, çevredeki işyeri kameraları kusuru netleştirir. Bilinçli çarpma olup olmadığını ortaya koyar. Sigorta sürecini hızlandırır. Ceza dosyasında güçlü bir dayanak oluşturur.
Görüntüleri silmemek, yedeklemek ve gerektiğinde USB ya da CD ile emniyete teslim etmek önemlidir. Delil zincirinin korunması her aşamada avantaj sağlar.
Sadece ceza verilmesi yeterli mi?
Hayır.
Karşı tarafın 180 bin lira idari para cezası alması, sizin kırılan aynanızı onarmaz. Kaporta masrafınızı ödemez. Aracınızın değer kaybını telafi etmez.
Trafikte saldırgan davranışın bir kamu yönü vardır; bir de sizin kişisel zararınız vardır. Kamu yönü idari ve adli yaptırımla çözülür. Sizin zararınız ise tazminat yoluyla giderilir.
Bu ayrımı bilmek gerekir.
Zarar varsa, hukuk yolu açıktır. Sessiz kalmak zorunda değilsiniz.
