Muhtarlar Ek İş Yapabilir mi?

1. Şehir ve Kasabalardaki Mahalle Muhtar ve İhtiyar Kurulları Tüzüğü

Tüzükte, muhtar ve ihtiyar kurulu üyeliğine seçilebilecek kişilerle ilgili sınırlamalar belirtilmiştir. Bu durum aşağıdaki maddelerde yer alır:

• Madde 11: Belirli meslek grupları muhtar seçilemez.
• Madde 12: Şartlara uygun olmayan durumlar oluşursa muhtarlık sıfatı kalkar.
• Sonuç: Tüzükte belirtilmeyen meslekler için ek iş yapma yasağı yoktur.

Şehir ve Kasabalardaki Mahalle Muhtar ve İhtiyar Kurulları Tüzüğü’nün Muhtarların Ek İş Yapma Durumuna İlişkin Hükümleri

Madde 11: Belirli Meslek Grupları Muhtar Seçilemez

Bu maddeye göre, milletvekilleri, İl Umumi Meclisi üyeleri, subaylar, erat, askeri memurlar, yargıçlar, genel, özel ve katma bütçelerle idare edilen daire ve kurumlardan aylık alan memurlar, mahalle muhtar ve ihtiyar kurulu üyeliğine seçilemezler.

Açıklama:

Bu madde, muhtar seçilebilecek kişilerin mesleklerini sınırlar. Belirtilen meslek grupları dışında kalan kişiler muhtar seçilebilirler.

Mahalle Muhtar ve İhtiyar Kurulu Üyeliğine Seçilemeyecekler

Madde 12: Şartlara Uygun Olmayan Durumlar Oluşursa Muhtarlık Sıfatı Kalkar

Bu maddeye göre, muhtar ve üye olmak için gereken şartlardan herhangi biri kaybolur veya Madde 11’deki durumlardan herhangi biri gerçekleşirse muhtarlık ve üyelik sıfatı kalkar.

Açıklama:

Bu madde, muhtarlık görevinin devam etmesi için gereken şartların korunmasını zorunlu kılar. Eğer bu şartlar bozulursa, muhtarlık sıfatı düşer.

Muhtarlık görevinin sürdürülmesi, belirli şartlara bağlıdır. Bu şartlar arasında:

1. Yaş Şartı: Muhtar adayının belirli bir yaşın üzerinde olması gerekir. 2018 yılında kabul edilen ve 24 Haziran 2018 tarihinde yürürlüğe giren 7102 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikle, muhtar olabilmek için aranan yaş şartı 25 olarak belirlenmiştir.
2. İkamet Şartı: Muhtar adayının o mahallede ikamet etmesi gerekmektedir.
3. Meslek Şartı: Madde 11’de belirtilen meslek grupları dışında olunması gerekmektedir.

Sonuç: Tüzükte Belirtilmeyen Meslekler İçin Ek İş Yapma Yasağı Yoktur

Bu maddeler, muhtar seçilebilecek kişilerin mesleklerine sınırlamalar getirmekte ve muhtarlık sıfatının devam etmesi için gereken şartları belirtmektedir. Ancak, tüzükte belirtilmeyen meslekler için ek iş yapma yasağı bulunmamaktadır.

2. T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın Görüşü

Bakanlık, muhtarların ticari faaliyet içinde olmaları konusunda şu görüşleri sunmuştur:

• Ticaret Engeli Yok: Muhtarlar ticaretle uğraşabilir, yeter ki muhtarlık unvanını kullanmasınlar ve görevlerini aksatmasınlar.
• Kamu Hizmeti Durumu: Muhtarlar kamu görevlisi sayılır, ancak memur değillerdir. Kamu görevlerini aksatmadan ticaret yapabilirler.
• Ticaretin Yeri: Muhtarlık hizmet binasında ticari faaliyet bulunmamalıdır.

5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 259. Maddesi: Kamu Görevlisinin Ticareti

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun “Kamu Görevlisinin Ticareti” başlıklı 259. maddesi, kamu görevlilerinin ticari faaliyetlerde bulunmalarını düzenler. Bu madde, özellikle muhtarlar gibi seçimle göreve gelmiş kamu görevlileri için de önem taşır.

Maddede Ne Düzenlenir?

Muhtar ticaret yapabilir ancak meslek ünvanını kullanarak iş hacmi yaratmamalıdır. Madde, kamu görevlisinin, yürüttüğü görevin sağladığı nüfuzdan yararlanarak mal veya hizmet satmaya çalışmasını yasaklar. Yani kamu görevlisi, görevinin getirdiği imtiyaz ve avantajları kullanarak ticari faaliyetlerde bulunamaz.

Cezaları Nelerdir?

Bu maddeye aykırı hareket eden kamu görevlisine 6 aya kadar hapis ve adli para cezası öngörülür. Bu, muhtarların da dahil olduğu kamu görevlileri için ciddi bir yaptırımdır.

Muhtarlar İçin Anlamı Nedir?

Muhtarlar, kamu görevlisi olarak kabul edildiğinden, bu madde onlar için de geçerlidir. Bu durum, muhtarların ticaret yaparken dikkat etmeleri gereken bir husustur. Muhtarlar, ticari faaliyetlerde bulunurken, muhtarlık görevlerinden kaynaklanan nüfuzlarını kullanmamalıdırlar. Aksi takdirde, yasal yaptırımlarla karşılaşabilirler.

Ticaret Yapan Muhtarın Dikkat Etmesi Gerekenler

5237 sayılı Kanun’un 259. maddesi, kamu görevlilerinin ticari faaliyetlerde bulunmalarına sınırlamalar getirmektedir. Muhtarlar da bu kapsama dahil olduklarından, ticari faaliyetlerde bulunurken bu maddeye uygun hareket etmelidirler. Bu, hem etik bir sorumluluk hem de yasal bir zorunluluktur.

Mahalle Muhtarlarının Ticari Faaliyetleri

Mahalle muhtarları da ticaret yapabilirler. Yani, bir dükkan açabilir, mal satabilir veya bir iş yeri işletebilirler. Ancak bunu yaparken dikkat etmeleri gereken bazı önemli kurallar var:

1. Unvan Kullanmama: Muhtarlar, ticaret yaparken “muhtar” unvanını kullanmamalı. Yani, işlerini yürütürken muhtar olduklarından yararlanmamalılar.
2. Görevi Aksatmama: Ticaret, muhtarın asıl görevlerini aksatmamalı. Mahalle sakinlerine hizmet etme görevleri her zaman öncelikli olmalı.
3. Aynı Yerde İş Yapmama: Muhtarlar, muhtarlık ofislerinde ticaret yapamazlar. Yani, muhtarlık görevlerinin yapıldığı yerde aynı zamanda ticari bir iş yeri işletilemez.

Bu kurallar, muhtarların ticaret yaparken adil ve dürüst olmalarını sağlamak içindir. Muhtarlar, bu kurallara uydukları sürece ticaret yapabilirler. Ancak, bu kurallara uymazlarsa, yasal sorunlarla karşılaşabilirler. Bu yüzden, muhtarlar ticaret yaparken çok dikkatli olmalıdırlar.

Muhtarın Emlak Ofisi Açması ve Sigorta Durumu

Bir mahalle muhtarı, emlak ofisi açmak isterse bu mümkündür. Ancak bu süreçte bazı yasal düzenlemeler ve sigorta durumlarına dikkat etmek gerekir. İşte adım adım açıklaması:

Emlak Ofisi Açma Süreci

1. Esnaf ve Sanatkarlar Odası Kaydı: Emlak ofisi açmak isteyen muhtarın, Esnaf ve Sanatkarlar Odası’na kayıtlı olması gerekir. Bu durum, Ticaret Bakanlığı’nın yönergeleri gereğince düzenlenir.
2. Bağ-Kur Kaydı: Muhtar, Bağ-Kur kapsamında da kayıtlı olmalıdır. Bu, sigortalılık durumunu belirler. 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 4. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi, sigortalılık statüsünü düzenler.

Sigorta Durumu

Muhtarın emlak ofisi açması, sigorta durumunu etkiler. Bu durum, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği’nin 14. maddesinde açıklanmıştır. İki farklı durum söz konusudur:

1. Eğer Muhtar Daha Önce Esnaf Olan Bir Kişi İse: Eğer muhtar seçilmeden önce zaten esnaf olarak çalışıyorsa ve Bağ-Kur 4/1-b kapsamında sigortalı ise, muhtar seçildikten sonra da aynı kapsamda sigortalı olmaya devam eder.
2. Eğer Muhtar Daha Sonra Emlak Ofisi Açar İse: Eğer muhtar, muhtar seçildikten sonra emlak ofisi açarsa, yine 4/1-b kapsamında sigortalı olur. Ancak, bu durumda sigortalılık faaliyeti “muhtarlık” olarak değişir.