Birçok ev sahibi şöyle düşünüyor:
“Benim muhatabım sözleşmeyi imzalayan kiracı; diğer eş beni ilgilendirmez.”
Bu düşünce davayı daha baştan çökertebilecek kadar tehlikelidir. Çünkü kiralanan yer aile konutuysa ve diğer eş bildirim yapmışsa, oyun tamamen değişir. Artık tek muhatap yoktur; iki muhatap vardır.
Aile konutu neden bu kadar özel?
Türk Medeni Kanunu’nun 194. maddesi aile konutunu özel koruma altına alır. Amaç basittir:
Bir eşin tek başına aldığı kararlarla aile düzeninin dağıtılmasını önlemek.
Bu koruma kira hukukuna da yansır. Kiracı olan eş sözleşmeyi tek başına imzalamış olsa bile, diğer eş tamamen korumasız değildir.
Sözleşmenin tarafı olmayan eş nasıl taraf olur?
Kritik kural şudur:
Sözleşmede imzası bulunmayan eş, tahliye davası ya da icra takibi açılıncaya kadar kiraya verene yazılı bildirim yaparsa, kira sözleşmesinin tarafı hâline gelir.
Bu bildirim yapıldığında:
- Eş artık “yabancı” değildir,
- Kiracı ile birlikte müteselsil sorumlu hâle gelir,
- Tahliye sürecinde dikkate alınması zorunlu bir taraf olur.
Bildirim yapılmışsa tahliye kime yöneltilmeli?
İşte en kritik nokta burada:
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, 2017/9518 K.
Bu karara göre:
- Aile konutu şerhi veya bildirimi mevcutsa,
- Tahliye istemi her iki eşe birlikte yöneltilmelidir.
- Yalnızca sözleşmeyi imzalayan eşe karşı başlatılan takip veya dava usulden sakattır. kira konusu döküman basım için
Mahkeme açıkça şunu vurgulamıştır:
Zorunlu dava arkadaşlığı vardır; iki eş de taraf gösterilmelidir.
Tek eşe karşı açılan dava reddedilebilir ya da süreç uzar.
Peki bildirim takipten sonra yapılırsa ne olur?
Bu da uygulamada çok sorulur.
Antalya BAM 6. HD, 2022/1010 K.
Bu karara göre:
- Diğer eşin aile konutu şerhi talebi veya bildirimi icra takibinden sonra yapılmışsa,
- Takip tarihi itibarıyla eş henüz sözleşmenin tarafı değildir.
- Bu durumda kiraya verenin, takibi her iki eşe yöneltme zorunluluğu doğmaz. kira konusu döküman basım için
Yani zamanlama belirleyicidir:
- Takipten önce bildirim → iki eşe birlikte yöneltmek zorunlu.
- Takipten sonra bildirim → tek eşe karşı işlem devam edebilir.
Ev sahibi pratikte ne yapmalı?
Tahliyeye başlamadan önce şu üç soruyu sormalı:
- Kiralanan yer gerçekten aile konutu mu?
- Diğer eşten yazılı bildirim gelmiş mi?
- Gelmemişse, ileride gelebilir mi?
Risk almamak için çoğu zaman en güvenlisi, ihtarı ve davayı her iki eşe birlikte yöneltmektir.
Kiracı ve eş açısından strateji
Sözleşmeyi imzalamayan eş haklarını korumak istiyorsa:
- Gecikmeden kiraya verene yazılı bildirim yapmalı,
- Mümkünse tapuya aile konutu şerhi koydurmalı,
- Böylece tahliye sürecinde taraf olmayı güvence altına almalıdır.
Aksi hâlde süreç tek eş üzerinden ilerleyebilir.
