“İhtiyaç sahibinin kirada olması, tahliye davasında ihtiyaç için karine midir?”
Bu konu özellikle son yıllarda çok önemli hale geldi. Çünkü ev sahipleri kendi evleri varken kirada oturduklarını söyleyerek tahliye davası açıyor. Mahkemeler ise bu durumu otomatik haklılık sebebi saymıyor; ama güçlü bir başlangıç noktası olarak değerlendiriyor.
Ev Sahibi Kirada Oturuyorsa İhtiyaç Nedeniyle Tahliye Davasını Kazanır mı?
Uygulamada sık karşılaşılan bir durum:
Ev sahibi başka bir evde kirada oturuyor.
Kendi taşınmazında ise kiracı var.
Dava açıyor: “Ben kiradayım, kendi evime geçeceğim.”
Peki sadece kirada olmak davayı kazandırır mı?
Cevap: Otomatik değil, ama güçlü bir karinedir.
“Karine” ne demektir?
Karine, hukuken başlangıçta doğru kabul edilen bir olgudur.
Ev sahibinin kirada olması, mahkeme açısından şunu gösterir:
Kendi evi varken başkasının evinde kira ödemesi, ihtiyacın gerçekliğine işaret eder.
Ancak bu kesin ispat değildir. Kiracı bunu çürütebilir.
Yargıtay yaklaşımı ne diyor?
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin 2017/3328 Karar sayılı ilamında şu ilke vurgulanmıştır:
- Davacının kirada oturması, ihtiyaç iddiasının gerçekliğini güçlendirir.
- Ancak mahkeme somut olayın tüm koşullarını değerlendirmelidir.
Yani “kiradayım” demek tek başına yeterli değildir; ama ciddi bir avantaj sağlar.
Hangi durumlarda kirada olmak davayı kurtarmaz?
Mahkemeler şu hallerde davayı reddedebilmektedir:
- Davacının kirada oturduğu ev daha konforlu ve daha büyükse,
- Tahliye edilen taşınmazın ihtiyacı karşılamaya uygun olmadığı açıksa,
- Tahliye sonrası taşınmazın yeniden kiraya verildiği tespit edilirse,
- İhtiyacın geçici olduğu anlaşılırsa.
Özellikle tahliyeden sonra evi yeniden kiraya verme durumu, samimiyetin zedelendiği anlamına gelir.
Kiracı bu karineyi nasıl çürütebilir?
Kiracı şu savunmaları yapabilir:
- Davacının başka boş taşınmazları bulunduğunu ispat etmek,
- Mevcut kirada oturduğu evin daha uygun olduğunu göstermek,
- İhtiyacın muvazaalı olduğunu ortaya koymak.
Karine çürütülebilir; ama bunun için somut delil gerekir.
Uygulamada stratejik sonuç
Ev sahibi gerçekten kiradaysa ve tahliye edilen taşınmaza yerleşme niyeti somutsa, dava kazanma ihtimali yüksektir.
Ancak:
“Kiradayım, bu yeter” düşüncesi yanlıştır.
Mahkeme her dosyada ihtiyacın gerçekliğini ayrıca denetler.
Net Sonuç
Ev sahibinin kirada olması, ihtiyaç nedeniyle tahliye davasında güçlü bir karine oluşturur; ancak tek başına davayı garanti etmez.
