Ev sahibi kira sözleşmesine kefil koyduğunda genellikle rahatlar. “Nasıl olsa kefil var” diye düşünür. Fakat kira sözleşmesi bir yıl sonra otomatik uzadığında kritik soru ortaya çıkar:
Kefil bu uzayan yıllardan da sorumlu mu?
Cevap otomatik “evet” değildir.
Kefaletin süresi neden bu kadar önemli?
Kefalet, Türk Borçlar Kanunu’na göre sıkı şekil şartlarına bağlı bir teminattır. Kira sözleşmesinde kefil imzası varsa bile şu sorular sorulur:
- Kefalet hangi süre için verilmiş?
- Uzayan dönemleri kapsadığı açıkça yazılmış mı?
- Kefalet tutarı ve tarihi açıkça belirtilmiş mi?
Bu unsurlar eksikse, kefalet ciddi şekilde tartışmalı hale gelir.
Kural: Kefalet sözleşme süresi ile sınırlıdır
“Kefalet kural olarak sözleşme süresi için geçerlidir.”
Yani bir yıllık kira sözleşmesine kefil olan kişi, sözleşme uzadığında otomatik olarak yeni dönemden sorumlu olmaz.
Bu, uygulamada en sık yapılan hatadır.
Uzayan dönemler için kefalet mümkün mü?
Evet, mümkündür.
Ama bunun için sözleşmede açık düzenleme gerekir.
“Kefaletin sözleşme süresini aşacak şekilde uzayan dönemler için de kararlaştırılması mümkündür.”
Yani:
- “Kefil, sözleşmenin uzaması halinde de sorumludur.”
- “Kefalet, kira ilişkisi devam ettiği sürece geçerlidir.”
gibi açık bir irade bulunmalıdır.
Belirsiz ifadeler çoğu zaman yeterli görülmez.
En kritik risk: Tarih ve el yazısı şartı
TBK uyarınca kefaletin geçerli olması için:
- Kefalet tutarının,
- Tarihin,
- Sorumluluk kapsamının
kefilin el yazısıyla belirtilmiş olması gerekir.
Uygulamada kira sözleşmesinde matbu şekilde yazılmış kefalet maddeleri sıkça geçersiz sayılmaktadır.
Ev sahibi açısından risk nerede?
En sık yaşanan senaryo şudur:
- Bir yıllık sözleşme yapılır.
- Kefil imza atar.
- Sözleşme otomatik uzar.
- Kiracı ödemez.
- Ev sahibi kefile gider.
- Kefil “ben sadece ilk yıl için imza attım” der.
- Mahkeme çoğu zaman kefili haklı bulur.
Doğru sözleşme nasıl kurulmalı?
Uzayan dönemler için kefalet isteniyorsa:
- Açık ibare konulmalı,
- Süre net belirtilmeli,
- Kefalet limiti yazılmalı,
- Kefil bu kısmı el yazısıyla doldurmalı.
Aksi halde kefalet sadece ilk dönemle sınırlı kalabilir.
