Ceza Mahkemesi Kararı Hukuk Mahkemesini Bağlar mı? Hukuk Mahkemesi Ceza Mahkemesi Kararıyla Bağlı mı?
Gündelik hayatta yaşanan birçok olay hem ceza hem de hukuk davasına konu olabilir. Peki ama bu iki mahkeme birbirinin kararına bağlı mı? Ceza mahkemesi kararı hukuk mahkemesini bağlar mı ya da tam tersi, hukuk mahkemesi kararı ceza mahkemesini etkiler mi? Bu soru hem hukukçuların hem de vatandaşların sıkça araştırdığı konuların başında gelir.
Ceza Mahkemesi Kararının Hukuk Mahkemesi Üzerindeki Etkisi
Genel kural şudur: Ceza mahkemesinin verdiği karar, hukuk mahkemesini bağlamaz. Ancak bu kuralın istisnaları vardır.
Yalnızca Maddi Olaylar Açısından Bağlayıcılık Vardır:
Ceza mahkemesi tarafından sabit görülen olaylar, yani bir fiilin gerçekten gerçekleşip gerçekleşmediği konusunda verilen kararlar, hukuk mahkemesini bağlar. Örneğin ceza mahkemesi “bu kişi bu eylemi işlemiştir” diyorsa, hukuk mahkemesi bu vakayı tartışamaz.
Kusur ve Tazminat Hususunda Serbestlik Vardır:
Buna karşılık, failin kusurlu olup olmadığı, kast ya da taksirle hareket edip etmediği gibi hususlarda hukuk hâkimi serbesttir. Türk Borçlar Kanunu m. 74 gereği, hukuk hakimi, zarar verenin kusuruna kendi değerlendirmesiyle karar verir; ceza mahkemesinin kusura ilişkin kararına bağlı değildir.
Hukuk Mahkemesi Kararının Ceza Mahkemesine Etkisi Var mı?
Ceza yargılamasında “şüpheden sanık yararlanır” ilkesi geçerlidir. Bu nedenle, hukuk mahkemesi kararları, ceza mahkemesini bağlamaz. Ceza mahkemesi, kendi delilleri ile bağımsız karar verir.
Ancak bazı istisnai haller vardır:
Nüfus kaydı düzeltme davaları (yaş tashihi gibi) ceza yargılamasında esas alınabilir.
Senedin sahteliği gibi konularda hukuk mahkemesi kararı, ceza mahkemesinde da delil olarak kullanılabilir.
Kaynak:
Sonuç Olarak:
- Ceza mahkemesi kararları hukuk mahkemesini bağlamaz, sadece olayın maddi boyutu yönünden etkilidir.
- Hukuk mahkemesi kararları ise ceza mahkemesini hiç bağlamaz, ancak delil değeri taşıyabilir.
- Her iki yargı kolu kendi yöntemleriyle bağımsız karar verir.
Bu konu, hem hukukçular hem de taraflar açısından dikkatle değerlendirilmelidir. Çünkü bir olayda iki ayrı mahkemede yürüyen davaların sonuçları farklı olabilir.
