İşçiyi işten atmak için kaç tutanak gerekir?
İşverenlerin en çok yanıldığı konulardan biri şudur:
“Bir işçiyi işten çıkarmak için mutlaka belli sayıda tutanak gerekir mi?”
Bu sorunun cevabı tek kelimeyle: Hayır.
Türk hukukunda işçiyi işten çıkarmak için kanunda belirlenmiş sabit bir tutanak sayısı yoktur.
Ancak bu cevap, konunun bittiği anlamına gelmez.
Tek tutanakla işçi işten çıkarılabilir mi?
Evet, mümkündür.
Ancak bu, her durumda geçerli değildir.
Eğer işçinin davranışı;
- İşyerinde ciddi bir güven sarsıcı fiil,
- İşveren veya diğer işçilere yönelik ağır hakaret,
- Hırsızlık,
- İşyerinde kavga,
- İş güvenliğini tehlikeye atan davranış
niteliğindeyse, tek bir tutanak ile haklı nedenle derhal fesih yapılabilir.
Bu durumda tutanak sayısından çok, tutanağın içeriği ve ispat gücü önemlidir.
“3 tutanakla işten atılır” söylemi doğru mu?
Hayır, bu hukuki bir kural değildir.
Uygulamada sıkça kullanılan bir şehir efsanesidir.
Kanunda “3 tutanak tutulursa işçi işten atılır” şeklinde hiçbir düzenleme yoktur.
Ancak uygulamada işverenler;
- Geç gelme,
- İşe devamsızlık sınırına varmayan devamsızlıklar,
- Performans düşüklüğü,
- Talimatlara uymama
gibi süreklilik gösteren davranışlar için birden fazla tutanak tutar.
Amaç, feshi ispatlanabilir ve ölçülü hale getirmektir.
Hangi durumlarda birden fazla tutanak gerekir?
Eğer fesih;
- Geçerli nedenle fesih ise
- İşçinin davranışı tek seferde iş ilişkisinin çekilmez hale gelmesine yol açmıyorsa
işverenin;
- Davranışın tekrarlandığını,
- İşçiye uyarı yapıldığını,
- İşçinin buna rağmen davranışını sürdürdüğünü
belgelemesi gerekir.
Bu nedenle uygulamada 2–3 veya daha fazla tutanak tutulduğu görülür.
Ama bu bir zorunluluk değil, ispat stratejisidir.
Tutanak olmadan işçi işten çıkarılabilir mi?
Evet, çıkarılabilir.
Ancak tutanak yoksa, işveren dava açıldığında;
- İddiasını tanıkla,
- Kamera kaydıyla,
- Yazılı belgelerle
ispat etmek zorunda kalır.
Bu nedenle tutanak, işveren açısından en güçlü yazılı delil araçlarından biridir.
Tutanak imzalamayan işçi haklı mı?
İşçinin tutanağı imzalamaması, tutanağı geçersiz kılmaz.
İmza atmaması tutanağa ayrıca yazılır ve mümkünse tanık imzası alınır.
Mahkemeler imzadan çok olayın ispatına bakar.
Tutanaklar işçiye tebliğ edilmek zorunda mı?
Evet, edilmelidir.
İşçinin savunma hakkı açısından, tutanaklardan haberdar edilmemesi feshi hukuka aykırı hale getirebilir.
Özellikle geçerli nedenle fesihlerde bu husus çok kritiktir.
İŞYERİ HIRSIZLIK TESPİT TUTANAĞI (ÖRNEK)
TUTANAK TARİHİ: … / … / 20…
TUTANAK SAATİ: … : …
İŞYERİ UNVANI: …………………………………
İŞYERİ ADRESİ: …………………………………
OLAYIN TESPİTİ
İşyerimizde … / … / 20… tarihinde yapılan rutin stok sayımı sırasında, depoda bulunan ………… cinsi ve ………… adet ürünün stok kayıtları ile fiili durumunun örtüşmediği, stoklarda eksiklik bulunduğu tespit edilmiştir.
Bu durum üzerine yapılan incelemede; işyerine ait kamera kayıtlarının … / … / 20… tarihli ve … : … – … : … saatleri arasındaki görüntülerinde, işçi ……………………… (T.C. No: ……………)’nin, söz konusu ürünleri yetkisi ve izni olmaksızın, işyeri dışına çıkardığı açıkça görülmüştür.
Kamera kayıtlarında, işçinin ürünleri kişisel eşyaları arasına gizleyerek işyerinden çıkardığı net şekilde tespit edilmiştir.
DEĞERLENDİRME
Yapılan stok sayımı ile kamera kayıtlarının birlikte değerlendirilmesi sonucunda; söz konusu fiilin işyerine ait malların rızaya aykırı şekilde alınması niteliğinde olduğu, bu davranışın işveren açısından güven ilişkisinin temelinden sarsılmasına yol açtığı anlaşılmıştır.
İşbu tutanak, yaşanan olayın tespiti ve kayıt altına alınması amacıyla düzenlenmiştir.
TUTANAK ALTINA ALINAN KİŞİ
Adı Soyadı : …………………………………
Görevi : …………………………………
(İmza atmaktan imtina etmesi halinde “İmza atmaktan kaçınmıştır” ibaresi yazılır.)
TUTANAĞI DÜZENLEYENLER
- Adı Soyadı : …………………………………
Görevi : …………………………………
İmza : ………………………………… - Adı Soyadı : …………………………………
Görevi : …………………………………
İmza : …………………………………
