Temyiz Süresini Kaçırdım Ne Yapmam Lazım ?
Herkesin başına gelebilir… Davayı kaybettiniz ya da kazandınız, ama kararın hatalı olduğunu düşünüyorsunuz. Hemen temyiz süresini kaçırdığınızı fark edince içini bir telaş kaplar insan: “Artık hiçbir şey yapamayacak mıyım?” İşte burada devreye, çoğu kişinin adını bile duymadığı bir yol giriyor: katılma yoluyla temyiz.
Aslında bu yol, hukuk sistemimizin sunduğu bir tür “yedek çıkış kapısıdır.” Karşı taraf temyize gittiğinde, siz normal süreyi kaçırmış olsanız bile cevap dilekçenizde kendi itirazlarınızı ileri sürebilirsiniz. Ama bu yol da “tek başına ayakta duran bir hak” değildir; asıl temyizle beraber yürür ve onun düşmesiyle birlikte sizin katılmanız da yok olur.
Katılma yoluyla temyiz hangi hükme dayanır?
HMK m. 366 “kıyas yoluyla” diyor. Burada en kritik madde HMK m. 348:
- İstinafta, karşı taraf başvurmuşsa sen de cevap dilekçende “katılma” yoluyla istinafa gidebilirsin.
- İşte bu madde, temyizde de geçerli oluyor. Yani bir taraf temyize gitmişse, diğer taraf süresinde bağımsız temyiz etmemiş olsa bile cevap dilekçesinde katılma yoluyla temyiz yapabilir.
İstinaf/temyiz dilekçesi nereye verilir? (HMK m. 343)
- Dilekçe kararı veren mahkemeye verilir.
- Başka bir mahkemeye verirseniz de geçerli olur ama orası önce kayda alır, sonra dosyayı ilgili mahkemeye yollar.
- Yani yanlış yere verince hakkınız yanmaz, ama biraz gecikmeli olur.
Süreyi kaçırırsam ne olur? (HMK m. 352 – Ön inceleme)
Dosya üst mahkemeye gittiğinde ilk yapılan şey “ön inceleme”dir. Burada şu ihtimaller kontrol edilir:
- Karar kesin nitelikte mi? (Yani hiç temyizi yok mu?)
- Başvuru süresinde mi yapılmış?
- Başvuru şartları (harç, gerekçe yazılması vs.) tamam mı?
- Sebep ve gerekçe hiç gösterilmemiş mi?
Bunlardan biri eksikse, başvuru reddedilir. İşte bu yüzden, asıl temyiz reddedilirse katılma yoluyla temyiz de otomatik olarak düşer.
Peki başvurma hakkımdan vazgeçebilir miyim? (HMK m. 349)
- Karar bana tebliğ edilmeden önce “ben temyize gitmeyeceğim” diyemem.
- Ama temyize başvurduktan sonra vazgeçersem (feragat edersem), dosya üst mahkemeye gönderilmez.
- Eğer gönderilmişse ve henüz karar verilmemişse, yine feragat nedeniyle reddedilir.
- Burada da bağımlılık var: Asıl temyiz feragat edilirse, katılma temyizi de düşer.
Katılma yoluyla temyizde olasılıklar nelerdir?
Asıl temyiz var, ben sürede kaçırdım → Ne yapabilirim?
Cevap dilekçemde “katılma yoluyla temyiz” yapabilirim. Bu sayede sürede kaçırmış olmama rağmen kendi itirazlarımı ileri sürebilirim.
Asıl temyiz reddedildi/düşürüldü → Benim katılmam ne olur?
Otomatik olarak düşer. Çünkü katılma, asıl temyiz var oldukça geçerlidir.
Asıl temyizden feragat edildi → Katılma devam eder mi?
Hayır, etmez. Feragat varsa asıl temyiz ortadan kalkar, katılma da sona erer.
Ben katılma yaptım ama karşı taraf hiç temyiz etmedi → Sonuç?
Katılma mümkün olmaz. Çünkü ortada asıl temyiz yoksa, katılma da yoktur.
Ön incelemede “başvuru sebepleri yok” denirse ne olur?
HMK m. 352 gereği, gerekçe yazmadan yapılan temyiz başvurusu reddedilir.
Bu, katılma yoluyla temyiz yapan tarafı da otomatik etkiler; onun başvurusu da düşer.
Özet akış şeması gibi düşünelim:
- Bir taraf temyize başvurur.
- Bu dilekçe karşı tarafa tebliğ edilir.
- Karşı taraf cevap dilekçesinde katılma temyizi yapabilir.
- Asıl temyiz reddedilirse/feragat edilirse, katılma da düşer.
- Dosya ön incelemeden geçer; şartlar eksiksizse temyiz incelemesine alınır.
