- Müşteki; suça konu olayı şikayet eden kişidir. Şikayetçi anlamına gelir.
- Mağdur ise suça konu olayda zarar gören kişidir.
- Müşteki aynı zamanda mağdur olmak zorunda değildir.
Örneğin; kasten yaralama sonrasında bir kişi öldü, bu kişi mağdurdur ancak zarar gören müştekiler ölen kişinin yakınlarıdır; annesi olabilir, kardeşleri olabilir.
‘’Suçtan zarar gören ile mağdur kavramları da aynı şeyi ifade etmemektedir. Mağdur suçun işlenmesiyle her zaman zarar görmekte ise de, suçtan zarar gören kişi her zaman suçun mağduru olmayabilir. Bazı suçlarda mağdur belirli bir kişi olmayıp; toplumu oluşturan herkes (geniş anlamda mağdur) olabilecektir.’’ T.C. YARGITAY Ceza Genel Kurulu Esas No: 2012/6-1490 Karar No: 2013/59 Karar Tarihi: 19.02.2013
Katılan Sıfatı
Şikayet eden kişi müşteki olsa da mağdur olsa da ceza muhakemesinde kovuşturma aşamasına geçildiğinde mahkemede müştekiye/mağdura ‘’davaya katılmayı isteyip istemedikleri’’ sorulur. Akabinde cevaba göre bu kişiler katılan sıfatını alırlar.
Katılan Sıfatı Ne İşe Yarar?
- Kanun Yoluna Başvuru Hakkı
Müşteki yahut mağdur, katılan sıfatı aldıktan sonra mahkemenin verdiği kararlara karşı kanun yoluna başvuru hakkını elde eder.
Kişi eğer davaya katılmazsa kanun yoluna başvurma hakkını kazanamamaktadır.
Kanun yoluna başvurudan kasıt genel ifade ile ‘’üst mahkemeye başvurudur’’. Kararı temyiz etmek ve istinafa göndermektir.
‘’Gerekçe bölümünün (A) bendinde açıklanan nedenle müşteki … vekilinin 5271 sayılı Kanun’un 237 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca kamu davasında katılan sıfatının bulunmadığı anlaşılmakla, aynı Kanun’un 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği sanıklar hakkındaki hükümleri temyize hak ve yetkisinin bulunmadığı,’’T.C YARGITAY 11.Ceza Dairesi Esas: 2021/ 38965 Karar: 2023 / 3560 Karar Tarihi: 03.05.2023
- Vekalet Ücreti
Dava sonucunda vekil (avukat) ile temsil edilen katılan lehine vekalet ücretine hükmedilir. Eğer kişi katılma talebini dile getirmezse lehine vekalet ücretine hükmedilmeyecektir.
Vekalet ücreti taraf lehine hükmedilse de Avukatlık Kanunu’na göre Avukata ait bir ücrettir.
‘’Dava ve duruşmadan usulüne uygun şekilde haberdar edilmesine rağmen katılma talebinde bulunmayan ve katılan sıfatını almayan Les Editions Chouette (1987) firması lehine 15.000,00 TL maktu vekalet ücretine hükmolunması hukuka aykırı bulunmuştur.’’ T.C YARGITAY 7.Ceza Dairesi Esas: 2023/ 1299 Karar: 2023 / 4947 Karar Tarihi: 17.05.2023
ŞİKAYET EDEN (MÜŞTEKİ) İLE İHBAR EDEN ARASINDAKİ FARK NEDİR?
- Şikayete tabi olmayan suçlar her vatandaş tarafından ihbar edilerek re’sen soruşturma sürecinin başlatılmasına imkan sağlayacak şekilde kanunî düzenlemeye tabi tutulmuştur.
- Suç eğer şikayete tabi ise o suç sadece suçun mağduru tarafından şikayet edilebilir. Mağdur olan kişi şikayet etmiyorsa başka biri onun adına şikayetçi olamaz, suçu ihbar dahi etse hüküm doğurmaz.
- Bir suçun şikayete tabi olup olmadığı Türk Ceza Kanunu ilgili maddelerince belirlenmiştir.
- Şikayete tabi suçları ise şikayet edebilecek olan kişiler; suç tarihinden itibaren 6 ay içinde şikayette bulunmazlarsa bahse konu suç ile ilgili soruşturma ve kovuşturma yapılmayacaktır.
- Ayrıca şikayete tabi olan suçlar, uzlaştırma prosedürüne dahil olur. Uzlaştırmacı tarafları sulh edemezse konu ceza mahkemesine taşınır.
