HUME dış dünya algısı

Hume’a göre FİKİRLER ve OLGULAR olmak üzere iki temel ayrım üzerinden inceleme yapılır. Fikirler, geometri veya matematikle örneklendirilir. 2 çarpı 2, 8’in yarısıdır önermesi düşünceyle veya algıyla değişmez. Kim hesaplarsa hesaplasın aynı sonuca varacaktır. Ancak olgular, algı ve deneyim ile değişiklik gösterebilir.

Hume’a göre sebep ve sonuç ilişkisi olguyu anlamamızda temel kılavuzdur. Bir yerde yeni sönmüş sıcak bir ateş görürsek, ilk aklımıza gelen bizden önce birinin kamp yapmış olduğudur. Bütün usavurumlar aynı sistematikle ilerler. Ulaştığımız her sonuca bir neden bağlarız. Eğer olguyu sebep-sonuç sağlamasına sokamazsak olgu kendiliğinden güvenilmez olacaktır.

Hiç bilmediğimiz kavram üzerinde sebep sonuç ilişkisi kuramayız. İnsan ilk kez gördüğü bir objeyi tanımlayamayabilir. İnsan görmediği ve bilmediği şey hakkında hayal kuramaz, düşünemez, muhakeme edemez. İnsan hiç bilmediği bir rengi, hiç bilmediği bir kokuyu tahayyül edemez. Sıcak hissini yandıktan sonra anlarız. Mutlaka zihinde canlanın bir benzeri muhakkak tecrübe edilmiştir. Ejderha figürü kuş ve timsahın birleşmesi sonucu ortaya çıkan bir görseldir. Korku filmlerindeki uzaylı figürleri, insan iskeleti hayal edilerek inşa edilmiştir.  Amazon ormanlarından medeniyetten uzak yaşayan insanların telefon görmesi ancak eline alıp ekranına dokunup deney ve gözlem yapana kadar o cisim hakkında hüküm veremez.

Sebep sonuç ilişkisinin bağlamında deney kilit noktadır. Deney yoluyla gözlemlemiş olmasaydık, bir taşın havaya atınca düşeceğini, ne zaman düşeceğini, nereye düşeceğini boş bir zihinde bilebilmemiz mümkün olmazdı. Bu keşif ve icat her zaman rastgele olmuştur. Ancak insan bilgiye usavurma yoluyla değil, çıkarsamaların tekrarı yanı alışkanlıklar neticesinde ulaşır. Bu anlamda tecrübe çok değerlidir. Hayatta bir sanatı binlerce kez tecrübe etmiş bir demir ustası ile meslek lisesinden teknik veriler ile mezun olmuş genç bir usta kıyaslandığında, tecrübeye her zaman itimat edilir. Tecrübe ile desteklenmediği vakit akıl ve muhakeme bir tekerleği noksan araba gibi yoksun kalır. En ufak bir fikrin yürütülmesi dahi içinde bir miktar tecrübeyi barındırır. Aksi halde fikir dahi yürütülemezdi.    

HUME’un görüşlerine katılıyorum. İnsanın görmediği, algılamadığı bir şeyi yoktan var edebileceğini düşünmüyorum. Sıcaklık kavramı hayatımızda olmasaydı, bizim bunu yoktan var etmemiz ve üzerine konuşmamız mümkün olmazdı. Elektriği deney ve gözlem yoluyla zaman içinde kazandığımız tecrübelerle deneyimlemesek, elektrik gibi bir gücün olduğunu varsayamazdık. Belki de gelecekte, şu an hayatımızda olmayan tahayyül edemeyeceğimiz ancak deney, gözlem ve tecrübe ile teknik imkanları artırarak keşfedeceğimiz farklı OLGU’lara tanık olacağız. O zaman bu Olgu’lar üzerine kitaplar yazılacak, teknolojiler üretilecek sanki hep hayatımızdaymış gibi benimseyeceğiz.

Özellikle bilgelik, tecrübe ve ustalaşmanın önemine inanıyorum. Kendi işimde de seçtiğim bir alanda tam konsantrasyon ile uzun saatler çalıştığımda konudaki otoritemin arttığını görüyorum. Gelmiş-geçmiş en başarılı isimlerin kendi alanlarında binlerce saat çalışarak ustalaştığı, insanı diğer insandan dünyayı algılama ve bilgi edinme kulvarlarında ayıranın istikrarla tekrar eden tecrübe olduğunu düşünüyorum. Ancak bu tecrübe otomasyon bir işin defalarca yapılması değil, yapıldıkça insana gelişim katan branşlar için geçerlidir. Hayatının 20 yılını çöp toplayarak geçiren temizlik görevlisinin gelişimi ile 20 yılını okumaya adamış bir insanın arasında oluşacak fark gibi. Robert GREENE Ustalık isimli eseri bu görüşlerimin temelini oluşturur.

Related Posts

blank

Macaristan Gayrimenkul Yatırımı İle Kalıcı İkamet Nasıl Alınır?

Macaristan Parlamentosu Yeni Düzenlemesi Yatırımcı Misafir Uygulaması Macaristan Parlamentosu, ülkede yabancı yatırımcılara yönelik bir “misafir yatırımcı oturum programı” başlatan yeni bir düzenlemeyi onayladı. Bu program, yatırımcılara Macaristan’daki gayrimenkul alımları aracılığıyla on yıla kadar ikamet etme olanağı tanıyor. Programa katılmak için...
blank

Türkiye ve İran Arasındaki Adli İşbirliği Anlaşması

Genel Bakış ve Amaç Türkiye Cumhuriyeti ve İran İslam Cumhuriyeti arasında imzalanan adli işbirliği anlaşması, her iki ülkenin vatandaşlarının yasal haklarını koruma ve suçla mücadelede işbirliğini güçlendirme amacını taşır. Anlaşma, Ankara’da 3 Şubat 2010 tarihinde imzalanmıştır. Anlaşma, adli yardımlaşma, belgelerin...
blank

Avukat Bedava Dava Alabilir Mi?

Avukat Ücretsiz İş Alabilir Mi? Kanunda Avukatın Ücreti Nasıl Düzenlenir? Türkiye’deki Avukatlık Kanunu’nun 164. maddesi, avukatlık ücretlerinin belirlenmesine ve minimum ücret düzenlemesine ışık tutar. Bu düzenleme kapsamında, avukatlık hizmetlerinin karşılığı olarak kabul edilen meblağ veya değerin belirlenmesi esastır. Kanun, ücretlerin...
blank

Ortaklığın Giderilmesinde Paralar Nasıl Paylaştırılır?

İzalei Şuyu Davasında Para Geldi Paylaşım Nasıl Olacak? Ortaklığın giderilmesi davalarında gayrimenkul satıldığı zaman havuzda biriken para doğrudan hissedarlara dağıtılmaz. Eğer devletin eliyle bir gayrimenkul satılıyorsa, buradan devlet de bir miktar pay alacaktır. Örnek Paylaşım Tablosu Tapu Harcı Bu paylara...
blank

Mobbing Nedir?

Mobbing Kelime Anlamı Nedir? Mobbing Ne Anlama Gelir? Mobbing, Latince “mob” kelimesinden türetilmiş ve ‘dağınık bir kalabalık’ anlamına gelen bir kavramdır. İlk kez, Heinz Leymann isimli bir endüstri psikoloğu tarafından akademik literatüre dahil edilmiştir. Bu terim genellikle İngilizce’de, bireyleri psikolojik...
blank

İdareye Başvurmadan Doğrudan Tam Yargı Davası Açılabilir Mi? İdari İşlem ve İdari Eylem Nedir?

Tam Yargı Davası Nedir? İdarenin haksız bir eylemi nedeniyle oluşan zarar için açılan tazminat davasına tam yargı davası denir. Tam yargı davası idareye karşı yani kamu kurumları, valilikler, bakanlıklar gibi kurumlara karşı açılır. Tam yargı davasının klasik örnekleri arasında, idarenin...
blank

Başkasının Eserini Kitabımda Kullanabilir Miyim?

Başkasının Eserini Yayınlarda Nasıl Kullanabilirim? İktibas Nedir? İktibas, dil kökeni olarak ‘alıntı yapma’ ya da ‘ödünç alma’ gibi anlamlara gelirken, hukuk alanında da bu anlamlara paralel bir yorum kazanır. Bu bağlamda, iktibas, bir eserin bir kısmının veya tamamının, eser sahibine...
blank

Sınai Mülkiyet ve Fikri Mülkiyet Benzerlik ve Farkları

Sınai Mülkiyet ve Fikri Mülkiyet Sınai mülkiyet ve fikri mülkiyet, modern dünyada yaratıcılığın ve yeniliğin korunmasında kritik rol oynar. Her ikisi de yaratıcı çalışmaların ve inovasyonların korunması için tasarlanmıştır, ancak farklı alanları ve özellikleri kapsarlar. Sınai Mülkiyet Tanım ve Kapsam:...
blank

İnhisari Ne Demek?

Kelime Anlamı İnhisar kelimesi, dilbilimsel kökeni itibarıyla Arapça bir terim olan “hasr” kökünden türemiştir. Bu kök, “hasretmek”, “bir yere ayırmak” ya da “bir yerde toplamak” gibi anlamlara sahiptir. Türkçeye geçiş sürecinde “inhisar” kelimesi, “belirli bir yerde veya bir kişinin elinde...
blank

Muris Muvazaası Mirastan Mal Kaçırma Nedir?

Muris Muvazaası ve Yargıtay İçtihatları Muris Muvazaası Nedir? Muris muvazaası, miras bırakacak bir kişinin, miras haklarına sahip olacak kişileri (mirasçıları) bu haklardan mahrum bırakma amacıyla gerçekleştirdiği bir hukuki manevradır. Bu durumda, muris, aslında bağışlamak istediği taşınmazı satıyormuş gibi göstererek, tapu...
blank

Bahçeyi Otoparkı Depoyu İşgal Edenden Nasıl Ecrimisil Alınır?

İşgalciye Karşı Ne Yapılabilir? Gelip Eşyalarını Tarlaya Atana Ne Yapılır? Bazı insanlar başkasının bahçesine araba, römork, lastik, konteyner gibi eşyalarını bırakmaktalar. Nasıl olsa kullanmıyorlar kalsın diye başlayan işgal İsrail’in Filisitin’i işgaline dönebiliyor. Başta bir iki hafta dursun kaldırırsınız diye izin...
blank

İşgalci Kira Açıklamasıyla Ödeme Yapıyor Geri Yollamak Gerekir Mi?

Hissedarlardan Birinin Yaptığı Kira Sözleşmesi Diğerlerini Bağlamaz Türkiye coğrafyasında yaygın olarak rastlanan bir hukuki problem, mülkiyet haklarına tecavüz eden işgalcilerin varlığıdır. Bu işgalciler, başkasına ait olan mülklere izinsiz olarak yerleşip, o mülkün kaynaklarından faydalanarak haksız bir kazanç elde ederler. Özellikle...
blank

Ecrimisil Davası Nedir? İntifadan Men Koşulu Nedir?

Ecrimisil Nedir? Ecrimisil, Arapça “ecr” (bir iş veya hizmet karşılığında verilen ücret) ve “misil” (benzer, miktar) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir. Bu terim, bir mülkün kullanımından doğan menfaatin para ölçüleriyle takdir edilmesini ifade eder ve genellikle bir yerin kiralanması durumunda, benzer yerlerin...
blank

Yabancı Çocukların Eğitim Ve Sağlık Hakkı

Türkiye’de İkamet Eden Afgan İranlı Çocukların Eğitim Ve Sağlık Hakkı Türkiye, 2011 yılında kabul ettiği “Uluslararası Mülteci Sözleşmesi” ve “Çocuk Haklarına Dair Sözleşme” ile mülteci ve sığınmacı çocukların eğitim ve sağlık haklarını garanti altına almıştır. Bu sözleşmelere göre, Türkiye’de ikamet...
blank

Endikasyon ve Komplikasyon Nedir?

Endikasyon Nedir? Endikasyon, basitçe ifade etmek gerekirse, bir ilacın veya tıbbi işlemin belirli bir sağlık durumu için uygun ve gerekli olduğunu gösterir. Endikasyon kavramının kelime kökü, Latince “indicare” fiilinden gelir. “indicare” fiilinin anlamı, “göstermek, belirtmek”tir. Bu nedenle, endikasyon kavramı, bir...

Yorum Bırakın

Recent Articles

blank
Şubat 20, 2024
Macaristan Gayrimenkul Yatırımı İle Kalıcı İkamet Nasıl Alınır?
blank
Şubat 8, 2024
Türkiye ve İran Arasındaki Adli İşbirliği Anlaşması
blank
Şubat 7, 2024
Avukat Bedava Dava Alabilir Mi?
blank
Şubat 6, 2024
Ortaklığın Giderilmesinde Paralar Nasıl Paylaştırılır?
blank
Şubat 5, 2024
Mobbing Nedir?
blank
Ocak 30, 2024
İdareye Başvurmadan Doğrudan Tam Yargı Davası Açılabilir Mi? İdari İşlem ve İdari Eylem Nedir?
blank
Ocak 24, 2024
Başkasının Eserini Kitabımda Kullanabilir Miyim?
blank
Ocak 22, 2024
Sınai Mülkiyet ve Fikri Mülkiyet Benzerlik ve Farkları
blank
Ocak 20, 2024
İnhisari Ne Demek?
blank
Ocak 18, 2024
Muris Muvazaası Mirastan Mal Kaçırma Nedir?
blank
Ocak 18, 2024
Bahçeyi Otoparkı Depoyu İşgal Edenden Nasıl Ecrimisil Alınır?
blank
Ocak 18, 2024
İşgalci Kira Açıklamasıyla Ödeme Yapıyor Geri Yollamak Gerekir Mi?
blank
Ocak 16, 2024
Ecrimisil Davası Nedir? İntifadan Men Koşulu Nedir?
blank
Ocak 10, 2024
Yabancı Çocukların Eğitim Ve Sağlık Hakkı
blank
Ocak 10, 2024
Endikasyon ve Komplikasyon Nedir?
× Avukata Sor