Maaş kaç gün geç yatarsa işçi haklı fesih yapabilir?
İşçinin ücreti, ödeme gününden itibaren 20 gün veya daha fazla süreyle ödenmezse, işçi açısından haklı nedenle derhal fesih hakkı doğar. Bu düzenleme 4857 sayılı İş Kanunu’nun 34. maddesinde açıkça yer almaktadır. Dolayısıyla “ücret 20 gün ödenmezse işçi işi bırakabilir mi” sorusunun cevabı nettir: Evet.
Ücretin gününde ödenmemesi
Madde 34 – Ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir bir neden
dışında ödenmeyen işçi, iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir. Bu nedenle kişisel
kararlarına dayanarak iş görme borcunu yerine getirmemeleri sayısal olarak toplu bir nitelik
kazansa dahi grev olarak nitelendirilemez. Gününde ödenmeyen ücretler için mevduata
uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanır.
Bu işçilerin bu nedenle iş akitleri çalışmadıkları için feshedilemez ve yerine yeni işçi
alınamaz, bu işler başkalarına yaptırılamaz.
Maaş geç yatarsa işçi hemen istifa edebilir mi?
Burada kritik ayrım şudur: Her geç ödeme haklı fesih anlamına gelmez. Maaşın 1 gün, 5 gün ya da 10 gün geç yatması, tek başına haklı fesih sebebi sayılmaz. Ancak ücretin 20 günü aşacak şekilde ödenmemesi, işçiye beklemeden iş sözleşmesini sona erdirme hakkı verir. Bu nedenle “maaş kaç gün geç yatarsa haklı fesih olur” sorusu uygulamada en çok yanlış cevaplanan sorulardan biridir.
Maaş her ay geç yatıyorsa işçi haklı fesih yapabilir mi?
Evet. Ücret her ay birkaç gün gecikiyor olsa bile, bu durum süreklilik kazandığında Yargıtay tarafından ücretin zamanında ödenmemesi olarak kabul edilir. Bu noktada artık “maaş geç yatması haklı fesih sebebi midir” sorusu, süreklilik nedeniyle işçi lehine cevaplanır.
Ücretin bir kısmı ödenirse haklı fesih olur mu?
İşverenin maaşın yalnızca bir bölümünü yatırması, sorumluluğu ortadan kaldırmaz. Maaşın önemli bir kısmı ödenmemişse, eksik kalan tutar bakımından 20 günlük süre işlemeye devam eder. Bu nedenle “maaşın eksik yatırılması haklı fesih sayılır mı” sorusunun cevabı çoğu durumda evettir.
Elden maaş geç ödenirse durum değişir mi?
Hayır. Ödemenin banka yoluyla ya da elden yapılması sonucu değiştirmez. Önemli olan ücretin tam ve zamanında ödenmesidir. Elden ödeme iddiası ispatlanamadığında ise bu durum işveren aleyhine değerlendirilir. Bu nedenle “elden maaş geç ödenirse haklı fesih olur mu” sorusu da ödeme şekline bakılmaksızın cevaplanır.
Ücret geç ödenirse işçi işe gitmeyebilir mi?
Kanun, ücretin 20 gün boyunca ödenmemesi halinde işçiye iş görmekten kaçınma hakkı tanır. Bu, devamsızlık sayılmaz ve işverene haklı fesih hakkı vermez. Dolayısıyla “ücret geç ödenirse işçi işe gitmeyebilir mi” sorusu, yine 20 günlük süreyle bağlantılıdır.
Maaş geç yattığı için işten ayrılan işçi kıdem tazminatı alır mı?
Haklı fesih şartları oluşmuşsa, işçi kıdem tazminatına hak kazanır. Ayrıca ödenmeyen ücretler, fazla mesai, yıllık izin ve diğer işçilik alacakları da talep edilebilir. Bu nedenle “ücretin geç ödenmesi kıdem tazminatı hakkı doğurur mu” sorusunun cevabı, fesih haklıysa evettir.
Ücret geç ödendiğinde ihtar çekmek gerekir mi?
Kanunen zorunlu değildir. Ancak uygulamada ispat kolaylığı açısından ihtarname gönderilmesi, ileride açılacak davalarda işçinin elini güçlendirir. Bu nedenle “ücret geç ödenirse ihtar çekmek gerekir mi” sorusu hukuki değil, stratejik bir sorudur.
Net kural nedir?
Toparlamak gerekirse; maaşın 20 gün veya daha fazla süreyle ödenmemesi, işçiye haklı nedenle derhal fesih hakkı verir. İşverenin muhasebe hatası, nakit sıkıntısı veya iyi niyet iddiası bu sonucu değiştirmez. Bu noktada “ücret ödenmediği için işi bırakan işçi haklı mıdır” sorusunun cevabı nettir.
