Dava Başı Ücret Almayan Avukat Neden Tercih Edilir?

İş davası açmak isteyen kişi çoğu zaman zaten ekonomik olarak zor durumdadır. İşini kaybetmiştir, son maaşı ödenmemiştir, kıdem ve ihbar tazminatını alamamıştır. İşveren, işten çıkışı istifa gibi gösterdiyse işsizlik maaşına başvurması da zorlaşabilir. Böyle bir tabloda işçinin bir de dava açabilmek için peşin avukatlık ücreti bulmaya çalışması, hakkını aramasının önündeki en büyük engellerden biri hâline gelir.

Bu nedenle iş davalarında, dosyanın delilleri ve tahsilat ihtimali uygunsa dava başı ücret almayan avukat sistemiyle çalışıyoruz. Yani işçi, daha ortada tahsil edilmiş bir para yokken avukatlık ücretini cebinden ödemek zorunda kalmıyor. Önce alacağın ortaya çıkarılması, işverenden istenmesi ve mümkünse tahsil edilmesi için çalışıyoruz. Ücretimizi ise sonuç alındığında, işçinin hesabına veya dosyaya para girdiğinde alıyoruz.

Dava Sonu Ücret Alan Avukat Nasıl Çalışır?

Dava sonu ücret alan avukat sisteminde ücret, davanın başında değil tahsilat sonunda doğar. Dosya önce incelenir; çalışma süresi, gerçek ücret, işten çıkarılma şekli, SGK kayıtları, banka hareketleri, mesajlar, tanıklar ve diğer deliller değerlendirilir. Alacağın hukuken talep edilebilir ve tahsil edilebilir olduğu görülürse arabuluculuk, dava ve gerektiğinde icra süreci yürütülür.

İşverenden ödeme alındığında veya hükmedilen alacak icra yoluyla tahsil edildiğinde, alınan toplam tutar üzerinden çoğunlukla yüzde 10 ya da yüzde 15 oranında avukatlık ücreti kararlaştırılır. Oran; dosyanın kapsamına, sürecin uzunluğuna, delil durumuna ve tahsilat riskine göre baştan belirlenir. Böylece işçi hangi şartlarla çalışıldığını bilir ve sonradan sürpriz bir ücretle karşılaşmaz.

Hangi İşçilik Alacakları İçin Baştan Ücret Almadan Dava Açılabilir?

Dosyanın uygun olması hâlinde dava sonunda ödeme sistemi; kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, ödenmeyen maaş, fazla mesai, hafta tatili, yıllık izin, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri gibi işçilik alacaklarında uygulanabilir. İşe iade, kötü niyet tazminatı veya işverenin haksız feshi nedeniyle doğan diğer talepler de dosyanın özelliklerine göre bu sistem içinde değerlendirilebilir.

• Kıdem ve ihbar tazminatı
• Ödenmeyen maaş ve ücret farkları
• Fazla mesai, hafta tatili ve resmî tatil ücretleri
• Kullanılmayan yıllık izin alacağı
• Prim, ikramiye ve diğer işçilik alacakları

İşveren SGK Çıkışını İstifa Olarak Gösterdiyse Ne Yapılır?

Uygulamada işverenin çalışanı kendisi işten çıkarmasına rağmen SGK kaydını istifa olarak bildirdiği dosyalarla sık karşılaşıyoruz. Bu kayıt, işçinin kendi isteğiyle ayrılmış gibi görünmesine ve işsizlik maaşı alamamasına yol açabilir. Ancak SGK çıkış kodu tek başına olayın gerçeğini belirlemez.

Mesajlar, tanık anlatımları, fesih yazıları, banka kayıtları, bordrolar ve işyeri uygulaması incelenerek gerçek fesih şekli ortaya konulabilir. İşçilik alacaklarının yanında, dosyanın durumuna göre SGK kayıtlarının gerçeğe uygun hâle getirilmesi ve işsizlik maaşı yönünden gerekli işlemlerin yapılması da değerlendirilir. Bu nedenle yalnızca “çıkış kodum istifa görünüyor” denilerek haktan vazgeçilmemelidir.

Devlete veya Sigorta Şirketine Karşı Açılan Davalarda Peşin Ücret Alınır mı?

Baştan ücret almadan dava açılması sadece iş davalarına özgü değildir. Karşı tarafın devlet, kamu kurumu veya sigorta şirketi olduğu ve tazminatın tahsil edilme ihtimalinin güçlü bulunduğu bazı dosyalarda da ücretin dava sonunda alınması mümkündür. Özellikle trafik kazası, sigorta tazminatı, kamu kurumunun işlem veya eyleminden doğan zararlar ve benzeri taleplerde dosya belgeleri incelendikten sonra tahsilata bağlı çalışma modeli kurulabilir.

Burada belirleyici olan yalnızca davanın kazanılma ihtimali değildir. Karşı tarafın ödeme gücü, tazminatın hangi belgelerle ispatlanacağı, zamanaşımı, kusur durumu ve tahsilatın fiilen mümkün olup olmadığı birlikte değerlendirilir. Devlet ve sigorta şirketi gibi ödeme kabiliyeti bulunan taraflara karşı açılan bazı davalarda, bu nedenle peşin ücret almayan avukat sistemi daha uygulanabilir hâle gelir.

Her Dava Dava Sonu Ücret Sistemiyle Kabul Edilir mi?

Hayır. “Dava sonunda ücret alıyorum” demek, delilsiz veya tahsil edilmesi mümkün olmayan her dosyanın kabul edileceği anlamına gelmez. Öncelikle dosyanın hukuki dayanağı, delilleri ve ekonomik sonucu incelenir. Karşı tarafın malvarlığı bulunmaması, alacağın zamanaşımına uğraması veya iddianın ispatlanamaması hâlinde dava kazanılsa bile para tahsil edilemeyebilir.

Bu nedenle dava başı ücret almayan avukat, dava sonunda paradan alan avukat veya iş davasında peşin ücret istemeyen avukat arayan kişinin önce dosyasını inceletmesi gerekir. Dosya uygun bulunursa ücret, işçi veya zarar gören kişi para almadan önce değil; karşı taraftan tahsilat yapıldıktan sonra alınır.