Polislerin Özlük Hakları Korunmalı Standartlar Güçlendirilmeli
Toplumun güvenliği için gece gündüz demeden görev yapan polislerimizin sesi uzun süredir duyulmuyor. Emniyet teşkilatında görevli binlerce memur, insani olmayan çalışma koşulları altında eziliyor. Bu sorun artık yalnızca bir “çalışma hakkı” meselesi değil, aynı zamanda anayasal eşitlik ve vicdani sorumluluk meselesidir.
Polisler Ne Kadar Çalışıyor? Ayda 240 Saati Aşan Mesai Gerçeği
Türkiye’de bir polis memuru, çoğu zaman haftalık 45 saat sınırını katbekat aşan bir şekilde çalışıyor. Ayda 240 saati aşan görev süreleri, tatil ve hafta sonu dinlemeden, sürekli mesai usulüyle gerçekleşiyor. Bu durum:
- Bayram ve resmi tatil günlerinde görev,
- Yıllık izne “izin verilirse” çıkabilme,
- Fazla mesai ücretinin ödenmemesi,
- Ek görevlendirmelerin karşılıksız yapılması,
- Sürekli tayinler ve aile düzeninin bozulması gibi hak ihlallerini beraberinde getiriyor.
Bu tablo, bir kamu görevlisinin maruz kalabileceği en ağır koşullardan biridir. Dahası, bu koşullar çalışma hakkı, insan onuru ve aile bütünlüğü gibi temel değerlerle açıkça çelişmektedir.
Polis Çocukları Annesini Babasını Göremiyor
Çoğu polis ailesinde çocuklar, anne veya babasını yalnızca geceleri uykuda görebiliyor. Bayram sabahları sarılmalar, yerini telsiz seslerine bırakmış durumda. Aile düzeni bozuluyor, çocukların psikolojisi yıpranıyor, eşler arasında uzaklaşma yaşanıyor. Bu sadece bir “mesai” meselesi değil. Bu, toplumsal çözülmenin habercisi olan ciddi bir insan hakları sorunudur.
Artan Polis İntiharları: Sistem İnsanı Tüketirse…
Son yıllarda emniyet teşkilatında intihar vakalarının sayısı dikkat çekici biçimde arttı. İçişleri Bakanlığı bu konuda açıklama yapmasa da basına yansıyan haberler, bu sessiz çığlığı gözler önüne seriyor. Tükenmişlik sendromu, ruhsal yalnızlık, sürekli baskı ve çaresizlik; polisleri yavaş yavaş hayattan koparıyor.
Bu yalnızlık, “devletin kolluk gücünü” değil, insanı tüketiyor.
Anayasa’nın Eşitlik İlkesi ve Uygulamadaki Adaletsizlik
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 10. maddesi der ki:
“Herkes, dil, ırk, cinsiyet, siyasi düşünce… farkı gözetilmeksizin kanun önünde eşittir.”
Ancak pratikte, bu eşitliğin kamu görevlileri arasında dahi sağlanamadığına şahit oluyoruz. Memurlar arasında fazla mesai, görev yeri, ücret, izin gibi konularda ayrıcalıklı ve dışlanan gruplar oluşmuş durumda. Ve ne yazık ki polis, bu sistemde en fazla dışlanan gruplardan biridir.
İş Kanunu Uygulanmıyor: Polis İçin İstisnai Hükümler Mi Var?
4857 sayılı İş Kanunu’na göre:
- Haftalık azami çalışma süresi 45 saattir.
- Fazla mesai, ancak işçinin rızası ile yapılabilir ve %50 zamlı ödenmelidir.
- Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışana ayrıca ücret ödenmesi gerekir.
Ancak polisler için bu kurallar uygulanmıyor. Her ne kadar 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamında bulunsalar da, hiçbir yasa kamu görevlisinin insanlık dışı koşullarda çalıştırılmasına cevaz vermez. Buradaki uygulama, emredici hükümlere aykırı fiili bir düzen niteliğindedir.
Uluslararası Hukuk da İhlal Ediliyor
İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nin 23. maddesi açıkça belirtir:
“Herkesin, adil ve uygun çalışma koşullarında çalışmaya ve işsizliğe karşı korunmaya hakkı vardır.”
Ayrıca Türkiye’nin taraf olduğu ILO Sözleşmeleri (özellikle 1 No’lu Sözleşme) uyarınca, tüm çalışanlar için makul çalışma saatleri ve dinlenme hakkı güvence altına alınmıştır. Ancak polislerimiz bu haklardan fiilen mahrumdur.
Peki Çözüm Ne?
- Fazla mesai saatlerine karşılık ücret düzenlemesi yapılmalı,
- Haftalık görev süresi makul bir sınıra çekilmeli,
- Bayram, hafta sonu ve resmi tatillerde görev yapanlara ek tazminat verilmeli,
- Polis intiharlarının nedenleri kamuoyuna şeffaf şekilde açıklanmalı ve psikolojik destek sistemleri güçlendirilmelidir.
Çünkü Polis de Bir İnsan
Devletin kolluk kuvveti olmak, onun insan olmaktan çıktığı anlamına gelmez. Onun da çocuğu, ailesi, sağlığı, sınırları var. Polis yorulur. Polis tükenir. Polis yalnız kalırsa, bu yalnızlık tüm toplumu vurur.
Unutmayın:
📢 Bugün susarsak, yarın daha çok polis gidecek.
Kimi intiharla, kimi içten içe tükenerek…
Bu düzen değişmeli. Sessizlik artık çare değil.
