Hukuk metinleri çoğu zaman kuru ve karmaşık görünür. Oysa kanunların içine gizlenmiş mantığı kavradığımızda aslında çok basit bir yöntemle kanunun ne dediğini anlayabiliriz. Bu yöntemlerden biri de “mefhumu muhalif”tir. Peki mefhumu muhalif ne anlama gelir, hangi durumlarda geçerlidir?
Mefhumu muhalif tam tersi demek midir?
İlk bakışta “mefhumu muhalif” kulağa sadece “tam tersi” gibi gelir. Yani bir kural varsa onun tersini düşünmek gibi… Ancak hukukta mesele biraz daha hassastır.
Mefhumu muhalif, bir şart öne sürüldüğünde, o şartın olmadığı hallerde ters sonucun çıkmasıdır.
Dolayısıyla her cümlenin tersinden anlamı çıkmaz, sadece koşullu düzenlemelerde bu yöntem uygulanır.
Günlük hayattan örneklerle mefhumu muhalif
- Apartman kuralı: “Saat 22.00’den sonra müzik çalınamaz.”
- Mefhumu muhalif: “Saat 22.00’den önce müzik çalınabilir.”
- Asansör kuralı: “10 yaşından küçük çocuklar asansöre yalnız binemez.”
- Mefhumu muhalif: “10 yaşından büyük çocuklar asansöre yalnız binebilir.”
Görüldüğü gibi kuralın içinde şart vardır. Bu şartın dışında kalan durum için tersine bir anlam çıkarıyoruz.
