Görev Dışında Kavga Eden Polis Disiplin Cezası Alır mı?
Polis memuru görev dışında bir kavgaya karıştı diye otomatik olarak disiplin cezası almaz. İdarenin, olayın polislik mesleğinin saygınlığını nasıl sarstığını somut şekilde göstermesi gerekir. Özel hayatta yaşanan her tartışma, “hizmet dışında resmi sıfatın gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsmak” fiili olarak kabul edilemez.
Kocaeli 2. İdare Mahkemesi’nin önüne gelen olayda bir komiser yardımcısına, görev dışında kavgaya karıştığı gerekçesiyle 6 ay kısa süreli durdurma cezası ve 4 ceza puanı verilmiştir. Açılan iptal davasında mahkeme, disiplin cezası ve ceza puanının iptaline karar vermiştir.
Polis özel hayatında kavga ederse bu durum disiplin suçu olur mu?
Her kavga disiplin suçu değildir. Polis memuru kamu görevlisidir; fakat bu sıfat, özel hayatında yaşadığı her tartışmanın idari cezaya dönüşeceği anlamına gelmez.
Disiplin cezası verilebilmesi için olayın meslekle gerçek bir bağlantısı bulunmalıdır. Tartışma tamamen özel hayatta yaşanmışsa, polis kimliği kullanılmamışsa, görev yetkisi devreye sokulmamışsa ve olay kamu hizmetine somut biçimde yansımamışsa ceza verilmesi hukuken tartışmalı hale gelir.
Burada idarenin cevaplaması gereken soru şudur:
Bu olay polislik mesleğinin saygınlığını gerçekten zedeledi mi?
Sadece “polis kavga etmiş” demek yeterli değildir. O kavganın, resmi sıfatı ve kamu güvenini nasıl sarstığı gösterilmelidir.
Hizmet dışında saygınlığı sarsmak ne demek?
7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun, Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personeline ilişkin disiplin hükümlerini düzenler.
“Hizmet dışında resmi sıfatın gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsmak” ifadesi geniş yorumlanmaya elverişlidir. Bu nedenle idare bu maddeyi kullanırken dikkatli davranmalıdır. Aksi halde özel hayat alanı disiplin cezası tehdidiyle daraltılmış olur.
Bu fiilin oluşması için olayın sıradan bir özel hayat tartışmasını aşması gerekir. Örneğin polis kimliğiyle tehdit etmek, silah göstermek, makam veya görev gücünü özel tartışmaya taşımak, olayın kamuoyuna mesleği açıkça zedeleyecek biçimde yansıması gibi durumlarda disiplin sorumluluğu gündeme gelebilir.
Fakat kişisel ilişkilerden doğan her kavga bu kapsama sokulamaz.
Görev dışında kavga eden polise verilen ceza neden iptal edilir?
Bu tür cezaların iptalinde temel nokta şudur: İdare soyut değerlendirme yapamaz.
“Polis memuru kavga etti, mesleğin saygınlığı zarar gördü” şeklindeki genel ifade tek başına yeterli değildir. Disiplin işleminde somut olay açıklanmalıdır. Kavganın nerede yaşandığı, polislik sıfatının kullanılıp kullanılmadığı, olayın görevle bağlantısı, kamu hizmetine etkisi ve meslek itibarını nasıl zedelediği ortaya konulmalıdır.
Eğer dosyada bu bağlantı kurulmamışsa verilen disiplin cezası eksik incelemeye dayanır.
Mahkemenin iptal yaklaşımı da bu noktada önemlidir. Görev dışında yaşanan kişisel bir olayın, doğrudan mesleki disiplin fiili gibi kabul edilmesi özel hayat alanını gereksiz şekilde cezalandırır.
Polis kimliğini kullanmadan yaşanan kavga disiplin cezası doğurur mu?
Polis kimliği kullanılmadan yaşanan her kavga disiplin cezası doğurmaz. Olayın kendi şartlarına bakılır.
Polis memuru tartışmada görev yetkisini kullanmamışsa, karşı tarafa resmi sıfatıyla baskı kurmamışsa, kamu görevinden kaynaklanan gücü özel ilişkisine taşımamışsa idarenin ceza gerekçesi zayıflar.
Bu nedenle savunmada şu ayrım özellikle kurulmalıdır:
Kişisel tartışma başka şeydir.
Polislik sıfatını kullanarak kişiye baskı kurmak başka şeydir.
Disiplin hukuku bu iki durumu aynı kefeye koyamaz.
Polise verilen kısa süreli durdurma cezası neden önemlidir?
Kısa süreli durdurma cezası polis açısından hafife alınacak bir ceza değildir. Özlük dosyasına işler. Ceza puanı doğurur. Terfi, görev, atama ve ilerideki disiplin değerlendirmelerinde personelin karşısına çıkabilir.
Bu nedenle görev dışında yaşanan olaylarda verilen disiplin cezaları “zaten özel hayatımda oldu, yapacak bir şey yok” denilerek bırakılmamalıdır.
Eğer olayın meslekle bağlantısı kurulmamışsa, polis kimliği kullanılmamışsa, idarenin gerekçesi soyut kalmışsa iptal davası ciddi şekilde değerlendirilmelidir.
Görev dışı kavga nedeniyle disiplin cezası alan polis nasıl savunma yapmalı?
Savunma kısa, net ve teknik olmalıdır.
Önce olayın görev dışında yaşandığı belirtilmelidir. Sonra olayın kişisel hayata ilişkin olduğu açıklanmalıdır. Polis kimliğinin, silahın, makamın veya görev yetkisinin kullanılıp kullanılmadığı açıkça ortaya konulmalıdır.
Ardından şu soru idareye yöneltilmelidir:
Bu olay kamu hizmetini nasıl etkiledi?
Eğer idare bu soruya somut cevap veremiyorsa cezanın hukuka uygunluğu tartışmalı hale gelir.
Bu tür dosyalarda en güçlü savunma cümlesi şudur:
Özel hayatta yaşanan her tartışma, mesleki saygınlığı sarsan disiplin fiili olarak kabul edilemez.
Bu karar polis disiplin hukukunda ne söylüyor?
Bu kararın özü basittir: Polis olmak, özel hayatın tamamen disiplin hukukuna teslim edilmesi anlamına gelmez.
Elbette polis memuru görevde de özel hayatında da mesleğine yakışır davranmalıdır. Fakat bu ilke sınırsız değildir. İdare, her özel hayat olayını disiplin cezasına dönüştüremez.
Görev dışında kavga eden polis memuruna disiplin cezası verilebilmesi için olayın özel hayat sınırını aşması ve mesleki saygınlığı somut biçimde zedelemesi gerekir.
Kavga tek başına ceza sebebi değildir.
Kusur, bağlantı ve somut etki aranmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Görev dışında kavga eden polis ceza alır mı?
Her durumda ceza almaz. Olayın polislik mesleğiyle bağlantısı ve mesleki saygınlığı somut biçimde zedeleyip zedelemediği değerlendirilir.
Polis özel hayatında kavga ederse disiplin soruşturması açılır mı?
Açılabilir. Fakat soruşturma açılması ceza verileceği anlamına gelmez. İdare, olayın disiplin suçu oluşturduğunu somut delillerle ortaya koymalıdır.
Hizmet dışında saygınlığı sarsmak ne anlama gelir?
Polis memurunun görev dışında da resmi sıfatının gerektirdiği güven ve saygınlığı açık şekilde zedeleyen davranışlarda bulunmasıdır. Ancak bu kavram soyut ve geniş yorumlanamaz.
Polis kimliğini kullanmadan kavga etmek disiplin cezası sebebi olur mu?
Olayın şartlarına göre değişir. Polis kimliği, silah, makam veya görev yetkisi kullanılmamışsa ve olay kamu hizmetine yansımamışsa ceza verilmesi hukuken tartışmalı hale gelir.
Polise verilen kısa süreli durdurma cezası iptal edilebilir mi?
Evet. Cezanın dayanağı somut değilse, olay özel hayat sınırında kalmışsa ve meslekle bağlantı kurulamamışsa idare mahkemesinde iptal davası açılabilir.
