Tamponların İçinde Artık Çok Sayıda Elektronik Sistem Var mı?
Eski araçlarda tampon dediğimiz parça neredeyse sadece plastik bir kapaktı.
Yeni nesil araçlarda ise tamponun arkasında şu sistemler bulunur:
- Park sensörleri
- Radar sensörü (Adaptive Cruise Control)
- Çarpışma önleyici radar
- Kör nokta sensörü
- Ön kamera sistemi
- Sis farı modülleri
- Gündüz farı (DRL) modülleri
- LED far kontrol üniteleri
- Radar kontrol beyni
- Park asistanı kontrol ünitesi
- Kablolama tesisatı
- Sensör bağlantı soketleri
Bu parçaların çoğu tamponun arkasına veya içine yerleştirilir.
Dolayısıyla araç çok küçük bir darbede bile şu durum oluşabilir:
- Tampon dıştan sağlam görünür
- Kaporta zarar görmez
- Boya yapılmaz
Ama içerideki elektronik sistemler kırılır.
Radar Sensörü veya Kamera Değişimi Neden Çok Pahalı?
Yeni araçların çoğunda ADAS sistemleri vardır.
ADAS = Advanced Driver Assistance Systems
Bu sistemler şunları yönetir:
- otomatik frenleme
- şerit takip sistemi
- adaptif hız sabitleyici
- çarpışma önleme
Bu sistemlerin kalbi radar sensörü ve kamera modülleridir.
Bu parçalar:
- ithal edilir
- araç modeline özel olur
- kalibrasyon gerektirir
Örnek maliyetler:
- Radar sensörü: 30.000 – 80.000 TL
- Ön kamera: 20.000 – 60.000 TL
- Park sensör modülü: 5.000 – 15.000 TL
- Radar kalibrasyonu: 5.000 – 20.000 TL
Sadece radar sistemi değiştiğinde bile 100.000 TL’ye yaklaşan fatura çıkabilir.
LED Farlar Neden Çok Pahalı Hasar Kaydı Oluşturuyor?
Yeni nesil farlar artık basit ampul değildir.
Birçok araçta:
- matrix LED far
- lazer far
- adaptif LED sistem
bulunur.
Bu farların içinde:
- elektronik kontrol kartları
- motorlar
- sensörler
- modüller
yer alır.
Bir farın fiyatı:
- 30.000 TL
- 60.000 TL
- bazı araçlarda 120.000 TL
olabiliyor.
Bu nedenle küçük bir çarpma sonucu:
- kaporta zarar görmez
- tampon ufak çizilir
- far kırılır
Ama hasar kaydı 150.000 TL çıkabilir.
Tampon İçindeki Kablolama ve Sensör Tesisatı Neden Hasar Kaydını Yükseltir?
Tampon arkasında sensör kablo tesisatı bulunur.
Bu tesisat:
- radar
- kamera
- park sensörleri
- far sistemleri
ile bağlantılıdır.
Darbe olduğunda:
- soket kırılır
- kablo kopar
- sensör yuvası kırılır
Bu parçalar genelde set halinde değişir.
Sigorta şirketleri parça bazında değil komple modül değiştirir.
Bu da faturayı büyütür.
Sigorta Hasar Kaydı Nasıl Oluşur?
Hasar kaydı aslında kazanın büyüklüğünü değil, sigortanın ödediği tutarı gösterir.
Sistem şöyle işler:
- Araç kazaya karışır
- Yetkili servis ekspertiz raporu çıkarır
- Parça ve işçilik faturası oluşturulur
- Sigorta şirketi bu faturayı öder
- Ödenen tutar TRAMER sistemine hasar kaydı olarak girer
Yani kayıtta görülen rakam:
Sigorta tarafından ödenen toplam fatura tutarıdır.
Bu rakamın içinde şunlar bulunur:
- parça bedelleri
- işçilik
- boya
- kalibrasyon
- servis ücretleri
Dolayısıyla küçük bir darbe bile yüksek maliyetli elektronik parçalar yüzünden büyük hasar kaydı oluşturabilir.
Yetkili Servis İşçilikleri Neden Hasar Kaydını Yükseltir?
Yetkili servislerde işçilik ücretleri oldukça yüksektir.
Örnek:
- tampon sökme takma
- sensör kalibrasyonu
- radar hizalama
Bunlar ayrı ayrı ücretlendirilir.
Bazen işçilik kalemleri toplamda 20.000 – 40.000 TL seviyesine ulaşabilir.
Yurt Dışından Gelen Parçalar Hasar Kaydını Nasıl Etkiler?
Birçok araç parçası Türkiye’de üretilmez.
Özellikle:
- radar sensörleri
- LED farlar
- kamera sistemleri
- elektronik modüller
ithal edilir.
Döviz kuru nedeniyle:
- parça fiyatı çok yükselir
- servis stok maliyeti eklenir
- sigorta faturası büyür
Bu nedenle küçük bir elektronik hasar bile çok yüksek hasar kaydı oluşturabilir.
