Kamuya açık fotoğrafı paylaşmak neden suç sayılır?
Sosyal medyada izinsiz paylaşım kişisel veri ihlali midir?
Artık herkesin cebinde bir kamera, elinde bir sosyal medya hesabı var. Gün içinde farkında olmadan onlarca içerik paylaşıyoruz. Peki bir başkasının Instagram’da daha önce paylaşmış olduğu bir fotoğrafı alıp kendi hesabınızda paylaşmanız suç olabilir mi? “Zaten herkese açık, ben de paylaştım” savunması sizi kurtarır mı?
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, bu konuda son derece net konuştu ve sosyal medya kullanıcılarını yakından ilgilendiren çarpıcı bir karara imza attı.
Olay neydi?
Sanık, katılanlara ait Instagram’da paylaşılan bir grup fotoğrafını, onların izni olmaksızın alıp kendi hesabında yeniden paylaştı. Fotoğraf, kamuya açık bir alanda çekilmişti. Sanığın savunması basitti: “Ben o fotoğrafı zaten onların kendi hesaplarında gördüm.” Ancak hukuken durum hiç de bu kadar basit değildi.
Mahkemeler ne karar verdi?
İlk derece mahkemesi, sanığın eylemini Türk Ceza Kanunu’nun 136. maddesi kapsamında değerlendirdi ve sanığa verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme suçundan 2 yıl 1 ay hapis cezası verdi.
Ancak istinaf mahkemesi, sanığın paylaştığı fotoğrafın kamuya açık olduğunu, başkaca bir kişisel bilgi içermediğini ve bu nedenle suç oluşmadığını belirterek beraat kararı verdi.
Yargıtay bu görüşe katılmadı
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, istinaf mahkemesinin gerekçesini hukuka aykırı buldu ve şu tespitleri yaptı:
- Bir görselin kamuya açık olması, onun kişisel veri niteliğini ortadan kaldırmaz.
- Kişisel verinin daha önce paylaşılmış olması, başkasının da o veriyi özgürce kullanabileceği anlamına gelmez.
- Rıza olmadan kişisel veri paylaşımı, TCK m. 136 kapsamında cezai sorumluluk doğurur.
Bu nedenle Yargıtay, istinaf kararını bozarak sanığın cezalandırılması gerektiğine hükmetti.
Hangi görseller kişisel veri sayılır?
Görselin kamuya açık bir platformda yer alması, onu kişisel veri olmaktan çıkarmaz. Özellikle şu içerikler kişisel veri olarak değerlendirilir:
- Yüz tanımlayıcı fotoğraflar
- Kişiyi doğrudan gösteren grup fotoğrafları
- Paylaşımın yapıldığı sosyal medya hesabının sahibiyle özdeşleşmiş görseller
- Etiketlenmiş, konumlu veya hikâyeye bağlı fotoğraflar
Rıza neden bu kadar önemli?
Kişisel verilerin işlenmesi, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) ve Türk Ceza Kanunu’nda açık şekilde rıza şartına bağlanmıştır. Bu rıza:
- Bilinçli şekilde verilmeli,
- Belirli bir amaca yönelik olmalı,
- Geri alınabilir nitelikte olmalıdır.
Dolayısıyla bir fotoğrafı ilk paylaşan kişi o verinin kontrolünü elinde tutar. Sizin onu yeniden yayınlamanız, ayrı bir paylaşım fiili doğurur. Bu da rıza gerektirir.
Sosyal medya kullanıcıları ne yapmalı?
Yargıtay kararından çıkan en önemli ders şudur:
Kamuya açık bir profil bile olsa, kişisel verileri rızasız paylaşmak suçtur.
Sosyal medya kullanıcılarının dikkat etmesi gereken başlıca hususlar:
- Başkasına ait görsel içerikleri izin almadan paylaşmayın.
- “Zaten paylaşılmıştı” savunmasına güvenmeyin.
- Rıza, her paylaşım için yeniden değerlendirilmesi gereken bir koşuldur.
- Sosyal medya alanı serbestlik değil, sorumluluk alanıdır.
Hukuki sonuçlar ne olabilir?
Türk Ceza Kanunu m. 136 kapsamında, kişisel verilerin hukuka aykırı olarak ele geçirilmesi veya paylaşılması 1 yıldan 4 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Zincirleme suç işlendiğinde ceza artırılır.
Ayrıca, KVKK kapsamında Kişisel Verileri Koruma Kurumu tarafından idari para cezaları da uygulanabilir.
Kişi isterse ayrıca manevi tazminat davası da açabilir.
Sosyal Medayada Başkasının Fotoğrafını Paylaşırken Dikkatli Olun
Yargıtay’ın bu kararı, sosyal medya mecralarının hukuki bağlamda “sahipsiz” olmadığını bir kez daha göstermiştir. Sosyal medyada yapılacak her paylaşımın hukuki sonuçları olabilir. Bir içeriği izinsiz paylaşmak, dijital bir “yankı odası”nda değil, gerçek bir mahkeme salonunda karşınıza çıkabilir.
Her “beğeni”, “paylaşım” ya da “story” özgürlük değildir. Bazıları da cezai sorumluluk doğurur.
