%10’un Altındaki Maluliyet Durumlarında SGK Neden Gelir Bağlamaz?
Sabah işe giderken başınıza bir şey geleceğini hiç düşünmezsiniz. Hele ki yıllarca prim ödediğiniz SGK’nın sizi her koşulda koruyacağına inanırsınız. Peki ya bir gün ayağınız kayar, elinizde kalıcı bir hasar oluşur ve maluliyet oranınız %3, %5 ya da %9 olarak raporlanırsa?
Maalesef gerçekle yüzleşme tam da bu noktada başlıyor:
SGK “sürekli iş göremezlik geliri” bağlamak için %10 sınırını alt limit kabul eder. Yani, %9 dahi olsa tek kuruş ödeme yapılmaz.
SGK Bu Durumu Hangi Kanuna Dayandırıyor?
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 19. maddesi, “meslekte kazanma gücünün en az %10 azaldığını” şart koşar.
Bu oran altındaki maluliyetlerin sistemde karşılığı yoktur. Ne aylık bağlanır, ne de tek seferlik bir tazminat ödemesi yapılır.
Peki, %9 Maluliyetle Hayata Devam Etmek Kolay mı?
Düşünün:
Dominant elinizin iki parmağında hareket kısıtlılığı var. Kalem tutmak, çatal bıçakla yemek yemek, düğme iliklemek sorun haline geliyor.
Ama SGK size şunu söylüyor:
“Çalışma gücünün %10’undan azını kaybettiysen, seni sistem dışı bırakıyorum.”
Oysa birçok Avrupa ülkesinde yalnızca çalışma gücü değil, bireyin gündelik hayat fonksiyonları da dikkate alınarak düşük oranlarda dahi tek seferlik tazminatlar ödenir.
SGK Prim Ödememize Rağmen Neden Tazminat Vermiyor?
Çünkü SGK bir sosyal sigorta kurumu olsa da, gelir telafisi esaslı çalışır.
Yani:
- Sakatlık varsa ama bu sakatlık gelirinde kalıcı bir azalmaya yol açmıyorsa, SGK ödeme yapmaz.
- Bedensel zararın boyutu değil, gelir etkisi belirleyicidir.
Bu, sosyal devlet anlayışına aykırı ve mağdurları daha da mağdur eden bir sistemdir.
%9 Engel Oranı Çıkan İşçi Hiçbir Hakkını Alamaz mı?
Hayır, bu yanlış bir inanıştır.
SGK ödeme yapmasa da, işverenin hukuki sorumluluğu devam eder.
1. Maddi Tazminat Talebi
- Tedavi giderleri
- İyileşme süresinde çalışamama
- Meslek hayatındaki verim kaybı gibi unsurlar için dava açılabilir.
2. Manevi Tazminat Talebi
- İş kazası sonucu yaşanan acı, elem ve hayal kırıklığı nedeniyle, özellikle kusurlu işverene karşı manevi tazminat davası açılabilir.
3. Maluliyet Oranı Kaç Olursa Olsun…
Yargıtay kararları çok nettir:
“Maluliyet oranı %1 dahi olsa, tazminat hesabına dâhil edilmelidir.”
Yani, mahkemeler SGK gibi düşünmez. Maluliyetin derecesine değil, zararın varlığına bakar.
İş Kazası Yaptım Ne Olacak?
%3 Engelli Raporu SGK Tazminatı İçin Yeterli mi?
Hayır, SGK açısından yeterli değil. Ancak işverene karşı tazminat davası açılabilir.
%5 Maluliyet Oranına SGK Ne Kadar Tazminat Verir?
Hiçbir ödeme yapılmaz. %10 altı oranlarda SGK gelir bağlamaz, tek seferlik tazminat da vermez.
SGK %9 Maluliyeti Neden Önemsemiyor?
Çünkü yalnızca “sürekli gelir” bağlamak amacıyla çalışır. %9 oranlı bir zarar SGK sistemine göre gelir kaybı yaratacak kadar büyük görülmez.
Peki SGK Bu Politikayı Değiştirebilir mi?
SGK’nın ödeme kriteri şu an kanunla belirlenmiş durumda. Ancak:
- Yasa değişikliği ile %10 altı oranlara da “tek seferlik sabit tazminat” ödenebilir.
- Bu konuda kamuoyu baskısı ve hukuki mücadeleler etkili olabilir.
Avrupa ülkelerinde benzer sistemlerde, %5 maluliyet için dahi 10 bin Euro’ya kadar tazminat ödemeleri yapılmaktadır. Türkiye’de ise mağdurun dava açması ve süreci yıllarca sürdürmesi beklenmektedir.
SGK’nın Ödeme Yapmadığı Durumlarda Ne Yapmalı?
- İş kazası geçirdiyseniz ve SGK ödeme yapmıyorsa, bu süreci tek başınıza sürdürmeyin.
- Tazminat almanın yolu mahkemeden geçer. İyi bir iş hukuku avukatı, hem maluliyet raporunuzu analiz eder hem de kusur dağılımına göre en uygun tazminat stratejisini oluşturur.
