İzmir BAM 8. Hukuk Dairesi Kararı: “Kira Ödemesi Kime Yapılır?” Sorusu Netleşti
Günlük hayatta pek çok kiracı ve ev sahibi, kira ödemelerinin doğrudan kiraya verene mi yoksa onun yakınına mı yapılabileceği konusunda tereddüt yaşar. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi’nin 04.02.2025 tarihli bu kararı, özellikle 3. kişilerin hesabına yapılan kira ödemelerinin hukuki geçerliliği konusuna önemli bir açıklık getiriyor. (T.C. İZMİR BAM 8. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/1607 – 2025/223)
Olayın Geçmişi: Kiralar Ev Sahibinin Eşine Yatırıldı
Taraflar arasında 01.01.2022 tarihli, aylık 2.400 TL bedelli bir kira sözleşmesi vardı.
Kira sözleşmesinde ödemelerin ev sahibinin banka hesabına yapılacağı belirtilmişti.
Kiracı, Ocak 2023’ten itibaren kira bedellerini, ev sahibinin eşi ile yapılan WhatsApp yazışmalarına dayanarak, ev sahibinin eşinin hesabına yatırmaya başladı.
Ayrıca bu dönemde kira bedelleri kademeli olarak arttı:
- Ocak 2023: 4.000 TL
- Sonraki 5 ay: 6.000 TL
- Sonraki 3 ay: 7.500 TL
Ev sahibi ise bu ödemeleri kabul etmedi ve icra takibi başlatarak hem kira alacağını hem de tahliye talebini ileri sürdü.
İlk Derece Mahkemesi Kararı: Kısmen Kabul
Karşıyaka 1. İcra Hukuk Mahkemesi, kiraların ev sahibinin eşi hesabına yatırılmasını geçerli ödeme olarak kabul etmedi.
Ancak bilirkişi raporuna göre %25’lik yasal artış sınırı üzerinden hesaplanan 27.000 TL kira borcunun varlığını tespit etti.
Böylece itirazın bu miktar üzerinden kaldırılmasına ve tahliyeye karar verdi.
İstinaf Süreci: Tarafların İtirazları
- Kiracı vekili: Kiraların ev sahibinin bilgisi dahilinde eşinin hesabına yatırıldığını, dolayısıyla borcun olmadığını savundu.
- Ev sahibi vekili: Kiracı itiraz dilekçesinde kira bedeline itiraz etmediğinden talep edilen bedelin kesinleştiğini, eşin hesabına yapılan ödemenin kabul edilmediğini belirtti ve alacağın tamamı üzerinden karar verilmesini istedi.
Bölge Adliye Mahkemesi Gerekçesi
Mahkeme şu önemli tespitleri yaptı:
- Kira Sözleşmesinde Artış Şartı Yok: Yasal artış oranı değil, kiracının kabul ettiği ve ödediği miktar esas alınmalı.
- Kira Bedeline İtiraz Edilmedi: Kiracı, takipte istenen aylık kira bedellerine itiraz etmediği için bu bedeller kesinleşti.
- 3. Kişiye Yapılan Ödemeler Geçerli Değil: Ev sahibinin açık muvafakati olmadıkça, kira bedelinin eşinin hesabına yatırılması, kira borcunu sona erdirmez.
- WhatsApp yazışmaları İİK m. 68 anlamında geçerli belge sayılmaz.
- Tahliye Şartları Oluştu: Kira borcu ödenmediğinden temerrüt oluşmuş ve tahliye kararı verilmesi gerekir.
Karar Sonucu
- İlk derece mahkemesi kararı kaldırıldı.
- Davanın tam kabulüne karar verildi.
- Takibin 56.500 TL üzerinden devamına, bu miktarın %20’si oranında (11.300 TL) icra inkar tazminatına hükmedildi.
- Kiracının tahliyesine karar verildi.
- Yargılama giderleri ve vekalet ücreti kiracıya yüklendi.
Kararın Önemi
Bu karar, şu sorulara net yanıt veriyor:
Kira bedeli kiraya verenin eşi veya başka bir yakınına ödenebilir mi?
→ Hayır. Ev sahibinin yazılı veya açık onayı yoksa, 3. kişiye yapılan ödeme kira borcunu ortadan kaldırmaz.
WhatsApp yazışması ödeme talimatı yerine geçer mi?
→ Hayır. İİK m.68 kapsamında geçerli belge sayılmaz.
Kiraya veren kira bedelini artırabilir mi?
→ Sözleşmede artış şartı yoksa yasal artış oranı değil, tarafların fiilen uyguladığı bedel esas alınır.
Uygulamadaki Sonuçlar
- Kiracılar, kira ödemelerini mutlaka sözleşmede belirtilen hesaba yapmalı.
- Ev sahibi değişikliği veya hesap değişikliği mutlaka yazılı ve imzalı bildirimle yapılmalı.
- Ödeme açıklamasına “kira” yazmak tek başına yeterli değil; doğru hesaba ödeme yapılmalı.
Kiracılar İçin Özet Tavsiye:
Yanlış hesaba yapılan kira ödemesi, borcunuzu kapatmaz. Ev sahibinin açık onayı yoksa bu ödemeler hukuken geçersiz sayılır ve hem kira borcu hem de tahliye riski doğar.
Kiracıların En Sık Sorduğu Sorular –
Kira ödemesini ev sahibinin eşine yaparsam geçerli olur mu?
Hayır. Ev sahibinin yazılı onayı olmadan eşine, çocuğuna veya başka bir yakınına yapılan ödeme hukuken kira borcunu ortadan kaldırmaz. Mahkeme, “Kira bedeli sözleşmede yazan hesaba yatırılmalı” dedi. Yanlış hesaba yapılan ödemeler, siz kirayı ödemiş olsanız bile ödenmemiş sayılır.
WhatsApp’tan yazılan “Bundan sonra bu hesaba yatır” mesajı geçerli midir?
Hayır. WhatsApp yazışmaları, İcra ve İflas Kanunu’na göre resmî belge sayılmaz. Ev sahibi imzalı, yazılı bir belge veya noter bildirimi olmadan hesap değişikliği yapılamaz. Mahkeme, WhatsApp mesajlarının bu konuda delil olamayacağını vurguladı.
Sözleşmede artış oranı yoksa kira bedeli nasıl belirlenir?
Sözleşmede artış maddesi yoksa, tarafların fiilen uyguladığı ve kiracının ödediği bedel esas alınır. Yasal artış oranı (örneğin %25 sınırı) bu durumda doğrudan uygulanmaz. Eğer siz zamlı kira bedelini ödeyip itiraz etmezseniz, bu bedel kira bedeli olarak kabul edilir.
Yanlış hesaba kira ödemek tahliyeye neden olur mu?
Evet. Mahkeme, kira borcu ödenmediği gerekçesiyle kiracının tahliyesine karar verdi. Siz her ay ödeme yapıyor olsanız bile, bu ödeme ev sahibinin onayı olmayan bir hesaba yapıldıysa “borç ödenmemiş” sayılır. Temerrüt oluşur ve tahliye süreci başlar.
Kira ödemelerinde dikkat edilmesi gereken en önemli nokta nedir?
- Ödemeyi mutlaka sözleşmede belirtilen hesaba yapın.
- Hesap değişikliği varsa yazılı ve imzalı olarak isteyin.
- Ödeme açıklamasına “kira” yazın ama bu tek başına yetmez, doğru hesaba ödeme şarttır.
- Banka dekontlarınızı mutlaka saklayın.
