Olay Yerine Gelip Tutanak Tutmayan Polise Karşı Haklarım Nedir?
Trafik kazası yaşandı.
Polis geldi.
Ama tutanak tutmadı.
Buraya kadar normal olabilir. Çünkü her kazada polis tutanak tutmak zorunda değildir.
Ancak bazı hâllerde tutanak tutmak bir tercih değil, zorunluluktur.
İşte bu yazı, şu sorunun cevabıdır:
“Polis tutanak tutmak zorunda olduğu hâlde tutmazsa ne yapabilirim?”
Her Kazada Polis Tutanak Tutmak Zorunda mı?
Hayır.
Sadece maddi hasarlı kazalarda, taraflar kendi aralarında Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı düzenleyebilir.
Bu durumda polis gelip “karışmıyorum” deyip gidebilir. Bu hukuka uygundur.
Ama bu kuralın net istisnaları vardır.
Polis Hangi Hâllerde Tutanak Tutmak Zorundadır?
Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 152, 154 ve 156. maddeleri birlikte değerlendirildiğinde, şu durumlar açıkça ortaya çıkar:
Polis zorunlu olarak tutanak tutmak zorundadır eğer:
- Kazada yaralanma veya ölüm varsa
- Sürücülerden biri alkollü, uyuşturucu etkisinde ya da ehliyetsizse
- Kazaya kamuya ait bir araç karışmışsa
- Kamu malına veya üçüncü kişilere ait eşyalara zarar verilmişse
- Trafik güvenliği ciddi şekilde tehlikeye düşmüşse
Bu hâllerin ortak özelliği şudur:
Artık olay sadece maddi hasar meselesi değildir.
Kolluk, hukuken devreye girmek zorundadır.
Polis Bu Hâllerde Tutanak Tutmazsa Ne Olur?
Eğer yukarıdaki durumlardan biri varken polis:
- Tutanak düzenlemezse
- “Karışmıyorum” deyip giderse
- Olayı kayıt altına almazsa
bu durum hukuka aykırıdır.
Çünkü artık burada:
- Görevin gereği yapılmamıştır
- Kolluk, yetkisini kullanmaktan kaçınmıştır
Bu noktadan sonra şikâyet hakkı doğar.
Polis Hakkında Nereye Şikâyet Edilir?
Bu tür durumlarda birden fazla yol vardır. Hepsi hukuken mümkündür.
1. Cumhuriyet Başsavcılığına Suç Duyurusu
Zorunlu olduğu hâlde tutanak tutmayan kolluk görevlisi hakkında
Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulabilir.
Bu başvuru, özellikle:
- Yaralanmalı kazalar
- Alkol veya ehliyetsizlik şüphesi bulunan hâller
için önemlidir.
2. İdari Şikâyet (Valilik / Kaymakamlık)
Ayrıca ilgili polis memuru hakkında:
- Valilik
- Kaymakamlık
nezdinde idari şikâyet yoluna gidilebilir.
Bu başvurular, disiplin soruşturması açılmasına yol açabilir.
“Ama Polis Gelmişti, Yine de Tutanak Tutmadı” Ne Anlama Gelir?
Bu çok önemli bir noktadır.
Polisin olay yerine gelmiş olması tek başına yeterli değildir.
Önemli olan şudur:
Tutanak tutulması zorunlu bir hâl var mıydı?
Eğer vardıysa ve buna rağmen tutanak tutulmadıysa:
- Kolluğun “geldim baktım” demesi sorumluluğu kaldırmaz
- Kayıt altına almamak, hukuki sonuç doğurur
Bu Durumda Zarar Doğarsa Ne Olur?
Polisin tutanak tutmaması nedeniyle:
- Sigorta ödeme yapmazsa
- Kusur tespiti yapılamazsa
- Hak kaybı yaşanırsa
idarenin hizmet kusuru sorumluluğu gündeme gelir.
Yani zarar:
- Sadece karşı taraftan değil
- Gerekirse idareden de talep edilebilir
