Patron “Bu Sektörde Sana İş Yok” Diyebilir mi? Bu Tehdit TCK 117’ye Göre Suç mu? Hapis Cezası Kaç Yıl?
İş hayatında sık duyulan bir cümle var:
“Bu sektörde ekmek yok sana, kimseye aldırmam, adını bitiririm.”
Bu söz sadece kabalık değil.
TCK 117 kapsamında açık bir suç.
Aşağıda kanunun her fıkrası dikkate alınarak en sade haliyle anlatıyorum.
İş ve Çalışma Hürriyetine Tehdit Suç mu? İşçi Bu Lafı Duyunca Ne Yapmalı? Ceza Ne Kadar?
TCK 117/1 çok açık söylüyor:
Cebir veya tehdit kullanarak iş ve çalışma hürriyetini ihlal eden kişiye 6 aydan 2 yıla kadar hapis veya adli para cezası verilir.
(Şikâyete bağlıdır.)
Yani işveren “Seni bu sektörde bitiririm”,
“Sana iş yok”,
“Kimseye aldırmam” diyorsa iş ve çalışma özgürlüğünü tehdit ediyor.
Bu söz, kanundaki “tehdit” tanımına birebir girer.
Kısaca:
- İşçinin meslek seçme hakkı engelleniyorsa → Suç
- İşçi korkutularak çalışma şartlarına zorlanıyorsa → Suç
- İşçiye “geleceğini bitiririm” deniyorsa → Doğrudan TCK 117/1
Ceza: 6 ay – 2 yıl hapis (veya adlî para cezası).
Patronun Düşük Ücret Dayatması Suç mu? İşçi Neden Bunu Bilmeli?
TCK 117/2 daha da ileri gider.
Kanuna göre:
Bir kişiyi çaresizliğini, kimsesizliğini veya bağlılığını sömürerek
ücretsiz veya açıkça orantısız düşük bir ücretle çalıştırmak,
yahut insan onuruna aykırı çalışma/konaklama şartlarına zorlamak
6 aydan 3 yıla kadar hapis cezasıdır.
Bu fıkra, işçiye düşük ücret dayatıp “ses çıkarma yoksa atarım” diyenler için getirilmiş ağır bir korumadır.
İşçiyi Nakleden, Tedarik Eden, Zorla Koşula Zorlayanlar da Suç İşler mi? Kanundaki Diğer Yasaklar Neler?
TCK 117/3 ve 117/4:
- Bir kişiyi kötü çalışma koşullarına düşürmek üzere tedarik eden, sevk eden, nakleden kişiler → Aynı ceza
- Cebir veya tehdit kullanarak işçiyi:
- ücreti artırmaya/azaltmaya zorlayan,
- kabul edilmiş sözleşme dışı şartlara mecbur bırakan,
- işi durdurmaya veya durmasını sağlamaya çalışan
kişilere 6 aydan 3 yıla kadar hapis verilir.
Bu maddeler, işçiyi manipüle eden tüm güç uygulamalarını cezalandırır.
TCK 117’ye Göre Tehdit Edilen İşçi Ne Yapmalı?
En kısa yol:
- Delil topla:
Mesaj, WhatsApp, ses kaydı (zaruret halinde hukuka uygun olur), tanık. - Savcılığa şikâyet et:
“TCK 117 iş ve çalışma hürriyetinin ihlali.” - Çalışma koşulları bozulduysa iş mahkemesine başvur:
Mobbing, tazminat, haklı fesih gibi haklar da doğar.
Bu suç şikâyete bağlıdır.
Yani işçi şikâyet ederse soruşturma başlar.
