İdare İşlemimi Reddetti Ama Gerekçe Olarak Ne Olduğu Yazmıyor?
Yabancılar hukuku alanında yoğunlukla çalışmaktayız. Son zamanlarda ülkemize gelen yabancıların sayıca artmasından, siyasi karışıklıklar, basına yansıyan olumsuz haberlerden dolayı yabancıların bazen talepleri incelenmeden reddedilmektedir.
İncelemeden reddedilen taleplere karşı hızlıca idari yargıda iptal davalarını açmaktayız. Genellikle karşılaştığımız durum, idarenin dosyayı incelememiş olması sebebiyle başvuruyu reddedecek sebep bulamaması buna karşı matbu formlara sonradan ‘ diğer nedenler ‘ şeklinde başlık ekleyerek kendince işleme kılıf uydurmasıdır.
Gerekçe sunmamak denetimden kaçmaktır.
İdarenin işlemlerinin gerekçeli ve denetlenebilir olması gerekir. Kişi başvurusunun neden kabul edilmediğini idarenin cevabından kolaylıkla anlayabilmelidir. Ancak uygulamada, ‘gereken kriterleri sağlamadığı’, ‘ diğer nedenler’ ‘ kamu güvenliği ‘ gibi ne olduğu belirsiz ifadelerle başvuruların reddedildiği görülmektedir.
“Hukuk Devleti olmanın kaçınılmaz gereklerinden biri olarak, kamu gücünü kullanan idarenin, tek yanlı iradesiyle idari işlem tesisinden önce, bu işlemin maddi ve hukuki sebeplerini ortaya koyması zorunludur. Bu bağlamda, kamu gücünün kullanımı da, hukuksal düzenlemelerle çizilen sınırlar içerisinde ve hukuka uygun kullanıldığı ölçüde meşrudur” (D.7.D. 16.03.2005 T. E.2001/2357 K.2005/402 S.K. Danıştay Dergisi, S.110: 231-232)
Gerekçesiz ret keyfiliktir.
‘diğer nedenler’ açıklmasıyla reddedilen başka bir başvurumuza ilişkin açtığımız davada, yerel mahkeme itirazlarımızı dikkate almamış, gerekçesiz kararın hukuk uygun olduğu yorumunu yapmıştır.
Yerel mahkemenin hakkaniyete aykırı, yavan kararı üzerine dosya istinaf edilmiş, Bölge İdare Mahkemesi;
‘2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 2. maddedesinin (1/a) bendi uyarınca, idari yargı yerlerince, idari işlemlerin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden hukuki denetime tabi tutulması; idari işlemlerin, mutlak suretle maddi veya (mevzuattan kaynaklı) yasal bir sebebe dayanması ve ilgili idari işleme karşı açılan davalarda, idarece dayanılan yasal sebebin dava sürecinde geçerliliğini koruması ve yargısal denetimin de bu kabule göre yürütülmesi gerekmektedir.
Bu bağlamda dava konusu işlem incelendiğinde, davacının kısa dönem ikamet izni verilmesi talebinin “Diğer Nedenler” işaretlenmek suretiyle reddedilmesine karşın, “Diğer Nedenler”in ne olduğuna ilişkin hiçbir açıklamaya yer verilmediği görülmekte olup dava konusu işlemin bu haliyle “sebep yokluğu” ile malul olduğu ve işlem sebebini bilmeyen davacının iddia ve savunma hakkını kısıtladığı açıktır. ‘ Bursa Bölge İdare Mahkemesi 3.İdari Dava Dairesi 2021/873 E. 2022/527 K. 05.04.2022 Tarih
yorumunu yapmış ve devamında dava konusu işlemin iptaline kesin olarak karar vermiştir.
İdarenin başvuruyu gerekçesiz olarak reddetmesi hak arama hürriyetini kısıtlar.
Gerekçesiz karar verilmesi hukuk devletinde kabul edilemez. Gerekçesiz kararın ise mahkeme tarafından tanınması hukuk güvenliğini sarsar. Bölge İdare Mahkemesi yukarıdaki kararı ile idarenin kararlarının gerekçesiz verilmesinin mümkün olmadığını içtihat etmiştir.
