İşçinin İşyerinde Hırsızlık Yapması
Bu karar, SGK işten çıkış kodunun düzeltilmesi davaları bakımından önemli bir içtihat niteliği taşımaktadır. Yargıtay, işçinin istifa ettiğini ileri sürmesine rağmen işveren tarafından 25/II-e (güveni kötüye kullanma) koduyla çıkış verilmesi halinde hangi şartlarda bu kodun geçerli sayılacağını net biçimde ortaya koymuştur.
Uyuşmazlığın Hukuki Konusu
Dava, SGK’ya bildirilen işten çıkış kodunun gerçeğe uygun olup olmadığı ve düzeltilmesi gerekip gerekmediği meselesine ilişkindir.
Somut olayda işçi:
- İşten istifa ettiğini
- Buna rağmen işverenin SGK’ya 4857 m.25/II-e (güveni kötüye kullanma / doğruluk ve bağlılığa aykırı davranış) koduyla bildirim yaptığını
- Bu nedenle itibar ve hak kaybına uğradığını
ileri sürerek çıkış kodunun “03 – işçi tarafından fesih (istifa)” olarak düzeltilmesini talep etmiştir.
Yerel Mahkeme ve İstinafın Yaklaşımı
İlk derece mahkemesi şu gerekçeyle davayı kabul etti:
- İşveren hırsızlık veya güveni kötüye kullanma fiilini kesin şekilde ispatlayamamıştır
- Olayla ilgili tutanak veya yazılı belge bulunmamaktadır
- İşçi istifa dilekçesi göndermiştir
Bu nedenle SGK çıkış kodunun “03 – istifa” olarak düzeltilmesine karar verildi.
İstanbul BAM da bu kararı hukuka uygun bularak istinaf başvurusunu reddetti.
Yargıtay’ın Bozma Gerekçesi
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi kararı bozmuştur.
Bozmanın temel gerekçesi üç noktada toplanır:
1. Sadakat borcuna aykırı davranışın varlığı
Dosyadaki tanık beyanlarına göre:
- Müşterinin bilekliği işçi tarafından alınarak rafa konulmuştur
- Bileklik kaybolmuş
- İşverenle konuşma sonrası işçi tarafından iade edilmiştir
Yargıtay bu durumu işveren güvenini sarsan davranış olarak değerlendirmiştir.
2. Haklı fesih için mutlaka yazılı delil gerekmez
Yerel mahkeme yazılı tutanak bulunmamasını önemli görmüştü.
Yargıtay ise şu ilkeyi vurguladı:
Haklı fesih sebepleri tanık beyanlarıyla da ispat edilebilir.
Başka bir ifadeyle:
- Haklı fesih için mutlaka tutanak düzenlenmiş olması şart değildir
- tanık anlatımları yeterli olabilir
Bu yaklaşım işveren lehine önemli bir içtihat niteliği taşır.
3. Fesihten sonra verilen istifa dilekçesinin değeri yoktur
Dosyada kritik nokta şudur:
- İşveren fesih tarihi: 30.04.2023
- İşçinin istifa dilekçesi tarihi: 10.05.2023
Yargıtay şu sonuca ulaşmıştır:
İşten çıkarıldıktan sonra gönderilen istifa dilekçesi hukuki sonuç doğurmaz.
Dolayısıyla:
- İş sözleşmesi işveren tarafından feshedilmiştir
- İşçinin sonradan gönderdiği istifa dilekçesi geçerli kabul edilemez
Yargıtay’ın Sonucu
Bu gerekçelerle Yargıtay:
- Bölge Adliye Mahkemesi kararını kaldırdı
- İlk derece mahkemesi kararını bozdu
- Davanın reddedilmesi gerektiğini belirtti
Yani Yargıtay’a göre:
SGK çıkış kodu hatalı değildir.
Kararın Uygulamadaki Önemi
Bu karar üç önemli mesaj verir.
1. SGK çıkış kodu davaları kolay kazanılan davalar değildir
İşçi çoğu zaman:
“Ben istifa ettim ama işveren beni 25/2 ile çıkardı”
iddiasıyla dava açmaktadır.
Yargıtay bu kararda işverenin haklı fesih iddiasını geniş yorumlamıştır.
2. Tanık beyanı haklı fesih için yeterli olabilir
Uygulamada sık yapılan bir hata vardır:
“tutanak yoksa haklı fesih ispatlanamaz”
Bu karar gösteriyor ki:
Tanık beyanı haklı fesih için yeterli delil olabilir.
3. Sonradan verilen istifa dilekçesi hukuki değere sahip değildir
İşçi bazen şu yolu dener:
- İşten çıkarılır
- Sonra istifa dilekçesi gönderir
Bu karar açık biçimde şunu söylüyor:
Fesihten sonra verilen istifa dilekçesi dikkate alınmaz.
