Gereksiz Yere Chargeback Yapanlara Ceza Çıkar mı? Yargıtay’dan Emsal Nitelikte Karar

Online alışveriş hayatımızın merkezinde. Bir tıkla sipariş veriyor, kartla ödüyor, sonra da içimiz rahat etsin diye bankadan anında bildirim alıyoruz. Ancak bazen işler karışıyor.
Ürün geç geliyor, memnun kalmıyoruz ya da bazen gerçekten dolandırılıyoruz. Bu noktada devreye “chargeback” yani “ters ibraz” dediğimiz sistem giriyor. Bankaya başvuruyoruz, “Ben bu işlemi yapmadım” diyoruz ve banka, kart sahibini koruma refleksiyle satıcıya ödenen tutarı geri alıyor.

Peki ya biri bu sistemi kötüye kullanırsa? Gerçek alışveriş yapmasına rağmen “Ben yapmadım” diyerek haksız iade alırsa?
İşte tam bu konuda Yargıtay 11. Ceza Dairesi’nin 20.05.2025 tarihli kararı (2021/21762 E., 2025/6231 K.) çok önemli bir dönüm noktası oldu.

Chargeback (Ters İbraz) Nedir, Nasıl İşler?

Chargeback sistemi, kartlı ödeme güvenliğinin bir parçası olarak tasarlanmıştır.
Eğer kartınızdan izniniz dışında bir çekim yapıldıysa veya satıcı sözleşmeye aykırı davrandıysa, bankaya başvurarak işlemin iptalini talep edebilirsiniz.
Bu, dürüst tüketici için bir hak arama mekanizmasıdır.

Ancak aynı sistem, kötü niyetli kişilerce kolayca suistimal edilebiliyor.
Gerçek alışveriş yapıldığı halde “Ben bu ürünü almadım” diyerek chargeback başlatan kişiler, hem bankayı hem de satıcıyı zarara uğratıyor.
Yargıtay bu durumu “banka sistemi üzerinden menfaat sağlama” olarak nitelendirdi.

Olay Ne? (Yargıtay 11. Ceza Dairesi 20.05.2025)

Katılan banka, bir tarım işletmesine POS cihazı tahsis etmişti. Ancak bu işyeri, gerçekte satış yapmadan kendi POS cihazı üzerinden işlem geçiriyor, ardından kart sahipleri “biz alışveriş yapmadık” diyerek chargeback başlatıyorlardı.
Yani, banka hem ödemeyi yapıyor, hem de itiraz sonucu parayı geri vermek zorunda kalıyordu.
Banka zarara uğrarken, sanıklar “kredi kartı sistemini” para kazanma aracına çevirmişti.

Yerel mahkeme bu olayı önce “bilişim sistemleri aracılığıyla dolandırıcılık” (TCK m.158/1-f) kapsamında değerlendirip beraat kararı vermişti.
Ancak Yargıtay 11. Ceza Dairesi farklı düşündü.

Yargıtay Dedi Ki: Bu Dolandırıcılık Değil, Kredi Kartı Suistimalidir

Yargıtay kararında şu tespiti yaptı:

“Gerçek bir satış olmadan POS cihazı üzerinden işlem yapılarak, kart hamillerinin işlemlerine itiraz etmeleri sağlanmış, banka ile üye işyeri arasındaki itiraz çözümleme süreci istismar edilmiştir.”

Yani burada kimse “kandırılmamıştı”. Hileli davranış, banka sisteminin kendi içindeki bir süreci manipüle etmekten ibaretti.
Bu nedenle olay artık dolandırıcılık değil, 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu’nun 37/2. maddesinde düzenlenen “banka veya kredi kartının kötüye kullanılması” suçuydu.

Hangi Maddeye Girer?

Yargıtay’ın belirttiği madde açık:

5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu – Madde 37

Gerçeğe aykırı beyan, sözleşme ve eki belgelerde sahtecilik

MADDE 37 – Banka kartı veya kredi kartını kaybettiği ya da çaldırdığı yolunda gerçeğe aykırı beyanda bulunarak kartı bizzat kullanan veya başkasına kullandıran kart hamilleri ile bunları bilerek kullananlar bir yıldan üç yıla kadar hapis ve ikibin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılırlar.

Kredi kartı veya üye işyeri sözleşmesinde veya eki belgelerde sahtecilik yapanlar veya sözleşme imzalamak amacıyla sahte belge ibraz edenler bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasına mahkûm edilirler.

Bu madde, “chargeback” sistemini kasıtlı biçimde kullanarak menfaat elde eden kişilerin tam olarak işlediği fiili tanımlar.
Yani, “gerçek işlem yokken bankayı iade süreciyle zarara uğratmak” doğrudan kredi kartı suistimali kapsamına girer.

Bu Karar Ne Anlama Geliyor?

Bu karar, Türkiye’de chargeback sisteminin kötüye kullanılmasının artık ceza hukuku kapsamında değerlendirileceğini ortaya koyuyor.
Bundan sonra “ben sadece iade istedim” demek yeterli değil.
Eğer gerçekten alışveriş yaptıysanız, ürününüzü aldıysanız ve buna rağmen chargeback başlatıyorsanız, 5464 sayılı kanun kapsamında yargılanacaksınız.

Bu, özellikle POS cihazı sahipleriyle anlaşarak yapılan sahte işlemler açısından önemli.
Yargıtay açıkça diyor ki:
“Bu, kredi kartı sisteminin istismarıdır. 5464 sayılı Kanun’un 37/2. maddesi uyarınca cezalandırılır.”