Munzam Zarar Hesabında En Önemli Şey Nedir?
Munzam zararda alacağa kavuştuğunuz an zarar hesaplanabilir olur. Mevcut davalarınız devam ederken zarar da henüz devam etmekte henüz para tahsil edilmemiştir.
Para ne zaman tahsil edilir ve cebe girer o zaman hak ediş tarihindeki değeri ile kıyaslama yoluna gideriz.
Parayı cebe koymadan munzam zarar hesabı yapılmaz.
Batık kişiye karşı munzam zarar davası açmak da mantıksızdır. Asıl alacağı almadan munzam zarar peşine düşmek basiretsizliktir ve boşa masrafa yol açar.
Sepet Hesabı Neden Yapılır?
Tek başına döviz, altın ya da enflasyon rakamları her zaman gerçeği yansıtmaz. Örneğin sadece TÜFE’ye bakarsan zararın düşük çıkması, sadece altına bakarsan çok yüksek çıkması mümkündür. Bu nedenle Yargıtay uygulamasında farklı göstergelerden bir “ortalama değer” oluşturularak, gerçek zararı yansıtan daha adil bir sonuç elde edilmeye çalışılır.
Hangi Ölçütler Kullanılır?
Tablonda görülen ölçütler Yargıtay’ın da munzam zarar hesabında dikkate aldığı kriterlerdir:
- 24 ayar altın fiyatı: Paranın altın karşısında değer kaybı
- ABD Doları ve Euro: Döviz kuru karşısında değer kaybı
- Asgari ücret: Çalışanın emeğe dayalı alım gücü
- Memur katsayısı: Kamu çalışanlarının maaş göstergesi
- ÜFE (Üretici Fiyat Endeksi): Maliyetler ve üretici bazlı enflasyon
- TÜFE (Tüketici Fiyat Endeksi): Tüketici fiyatları bazlı enflasyon
Her biri, borcun geç ödenmesi sebebiyle paranın farklı açılardan değer kaybını ortaya koyar.
Örnek Tablo
| Gösterge | 16.09.2022 tarihinde | Alınabilecek miktar (%’lik oran) | 18.07.2023 tarihinde | Alınabilecek miktar (güncel değer) |
|---|---|---|---|---|
| 24 ayar altın | 998 | 400,802 | 1.703 | ₺682.565,13 |
| ABD doları | 18,275 | 21.887,825 | 26,286 | ₺575.343,37 |
| EURO | 18,242 | 21.927,420 | 29,539 | ₺647.714,07 |
| Asgari ücret | 6.471 | 61,814 | 13.414,5 | ₺829.207,23 |
| Memur katsayısı | 3,685 | 108.548,168 | 6,787 | ₺736.716,42 |
| ÜFE endeksi | 1.865,09 | 214,467 | 2.511,75 | ₺538.687,14 |
| TÜFE endeksi | 1.046,89 | 382,084 | 1.479,84 |
