Yargıtay’ın yorumuna göre
‘ipotek ettiği taşınmaz hakkında sonradan haczedilmezlik şikayetinde bulunabilmesi için ipoteğin mesken kredisi, esnaf kredisi, zirai kredi gibi zorunlu olarak kurulmuş ipoteklerden olması gerekir. Zira zorunlu olarak kurulan ipoteğin meskeniyet şikayetine engel teşkil etmeyeceği ilkesi, bu ipoteğin sosyal amaçlı olarak verilen kredinin teminatını oluşturmasından kaynaklanmaktadır. Bunun dışında, borçlunun serbest iradesi ile kurduğu ipotekler, adı geçenin daha sonra bu yerle ilgili olarak meskeniyet iddiasında bulunmasını engeller ise de, haciz tarihi itibariyle ipotek konusu borcun ödenmiş olması halinde, ipotekle yükümlü bulunmayan taşınmaz hakkında meskeniyet şikayetinde bulunulabilir. ‘
T.C.
YARGITAY
12. HUKUK DAİRESİ
E. 2016/22937
K. 2017/14928
T. 30.11.2017
Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :
KARAR : İİK’nun 82/1-12. maddesi gereğince, borçlunun “haline münasip” evi haczedilemez. Bir meskenin borçlunun haline uygun olup olmadığı adı geçenin haciz anındaki sosyal durumuna ve borçlu ile ailesinin ihtiyaçlarına göre belirlenir. Buradaki “aile” terimi, geniş anlamda olup, borçlu ile birlikte aynı çatı altında yaşayan, bakmakla yükümlü olduğu kişileri kapsar. İcra mahkemesince, borçlunun sözü edilenlerle birlikte barınması için zorunlu olan haline münasip meskeni temin etmesi için gerekli bedel bilirkişilere tespit ettirildikten sonra, haczedilen yerin kıymeti bundan fazla ise satılmasına karar verilmeli ve satış bedelinden yukarda nitelikleri belirlenen mesken için gerekli olan miktar borçluya bırakılmalı, kalanı alacaklıya ödenmelidir.
Bu kıstasları aşan nitelik ve evsaftaki yerlerle, makul ölçüleri geçen oda ve salonu kapsayan ve ikamet için zorunlu öğeleri içeren bir meskenin dışındaki yerler, maddede öngörülen amaca aykırıdır. Borçlunun görev ve sıfatı, kendisinin yukarda belirlenenden daha görkemli bir meskende ikamet etmesini gerektirmez.
Somut olayda, hacze konu … İli, … İlçesi, … 1 Mahallesi’nde bulunan … Ada, … Parsel’de kayıtlı 18 numaralı bağımsız bölüm ile … ili, … İlçesi, … Mahallesi’nde bulunan … Ada, … Parsel’de kayıtlı 6 numaralı bağımsız bölümün borçlu adına kayıtlı tam hissesine 13.7.2015 tarihinde haciz konulduğu, borçlunun şikayet dilekçesinde; bu taşınmazlardan … Parsel’de kayıtlı olanında kendisinin ailesi ile birlikte ikamet ettiğini, … Parsel sayılı olanında ise anne ve babası ile kardeşlerinin ikamet ettiğini ve bu taşınmazların borçlu ve ailesi için hale münasip olduğunu ileri sürerek her iki taşınmaza konulan hacizlerin kaldırılmasını istediği, mahkemece, her iki taşınmaz üzerinde de ipotek bulunduğu ve ipoteklerin zorunlu ipoteklerden olmadığı gerekçesiyle şikayetin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Borçlunun daha önce ipotek ettiği taşınmaz hakkında sonradan haczedilmezlik şikayetinde bulunabilmesi için ipoteğin mesken kredisi, esnaf kredisi, zirai kredi gibi zorunlu olarak kurulmuş ipoteklerden olması gerekir. Zira zorunlu olarak kurulan ipoteğin meskeniyet şikayetine engel teşkil etmeyeceği ilkesi, bu ipoteğin sosyal amaçlı olarak verilen kredinin teminatını oluşturmasından kaynaklanmaktadır. Bunun dışında, borçlunun serbest iradesi ile kurduğu ipotekler, adı geçenin daha sonra bu yerle ilgili olarak meskeniyet iddiasında bulunmasını engeller ise de, haciz tarihi itibariyle ipotek konusu borcun ödenmiş olması halinde, ipotekle yükümlü bulunmayan taşınmaz hakkında meskeniyet şikayetinde bulunulabilir.
Dosyada mübrez tapu kayıtlarının incelenmesinde; şikayete konu taşınmazlardan … Parsel sayılı olanında, şikayete konu haciz tarihinden önce konulmuş ipotek bulunduğu, 17.12.2014 tarih ve 20711 yevmiye numaralı resmi senet örneğine göre ipoteğin zorunlu ipoteklerden olmadığı anlaşılmakta ise de; borçlu tarafından temyiz dilekçesine eklenen belgelerden ipotek konusu borcun ödendiği ve ilgili banka tarafından 01.7.2015 tarihinde kendi sistemlerinden ipoteğin fekkinin yapıldığının bildirildiği görülmüştür. Bu durumda, 13.7.2015 olan haciz tarihinden önce borcun ödenmiş olabileceği görüldüğünden mahkemece bu yönde araştırma yapılmadan karar verilmesi isabetsiz olduğu gibi, … Parsel’de kayıtlı olan taşınmazda bulunan ipoteğin, Kuveyt Türk Katılım Bankası A.Ş.’nin 24.8.2015 tarihli cevabi yazısı ile konut kredisinden kaynaklandığı bildirilmekle mahkemenin bu hususta da araştırma yapmaksızın kararında ipoteğin zorunlu ipotek olmadığı gerekçesine dayanması da yerinde değildir.
Öte yandan, borçlunun birden fazla taşınmazının bulunması meskeniyet şikayetine engel teşkil etmez ise de, bunlardan ancak biri yönünden meskeniyet şikayetinde bulunulabilir. Ancak bu durumda, mahkemece öncelikle borçluya tercih hakkı sorularak seçtiği taşınmaz açısından şikayetinin değerlendirilmesi gerekir.
O halde mahkemece; öncelikle borçluya meskeniyet şikayeti yönünden seçimlik hakkını şikayete konu taşınmazlardan hangisi için kullandığı açıklattırılarak, şayet … Parsel’de kayıtlı taşınmaz için olduğu bildirlirse; bu taşınmazdaki ipotek konusu borcun, haciz tarihinden önce ödenip ödenmediği ipotek alacaklısı bankadan sorulup tespit edilerek, şayet … Parsel’de kayıtlı taşınmaz için olduğu bildirilirse de, tapudan ipotek akit tablosu getirtilerek ipoteğin mahiyeti ve veriliş nedeni araştırılıp zorunlu ipotek olup olmadığı, zorunlu ipotek değil ise haciz tarihinden önce ipoteğe konu borcun ödenip ödenmediği ipotek alacaklısı bankadan sorulup tespit edilerek, oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.
SONUÇ : Borçlunun temyiz itirazlarının kabulüyle mahkeme kararının yukarda yazılı sebeplerle İİK’nun 366. ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan harcın istenmesi halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 30/11/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
