Borderline Nedir?
Borderline Kişilik Bozukluğu (BKB), duygusal istikrarsızlık, yoğun ilişkiler ve kimlik sorunları gibi belirleyici özelliklerle tanınır. Bu bozukluğa sahip bireylerle evlilik veya uzun süreli ilişkiler, çoğu zaman bir dizi zorluk ve karmaşık duygusal dinamikle karakterize edilir. Araştırmalara göre borderline kişilik bozukluğu çoğunlukla kadınlarda görülür.
Borderline Kişilik Bozukluğu (BKB), akıl hastalığı kategorisine girmez; ancak kişilik yapısındaki süregelen disfonksiyonları nedeniyle psikiyatrik bir bozukluk olarak kabul edilir. Bireyler genellikle bu kişilik bozukluğunun getirdiği duygusal ve davranışsal özelliklerle özdeşleşmiş olabilirler, bu nedenle tedaviye karşı direnç gösterebilirler.
Ayrıca, BKB olan bireyler sıklıkla manipülatif davranışlar sergileme eğilimindedirler. Bu manipülatif eylemler, gerçeğe dayalı olmayan hikayeler uydurma veya iftira atmaya kadar varabilir. Özellikle, bu tür bireyler kurguladıkları hikayelere kendileri de inanabilir ve bu inançlarını gerçekmiş gibi yansıtabilirler. Bu durum, etraflarındaki insanlar için karmaşık ve zorlayıcı ilişkisel dinamikler oluşturabilir, ve hukuki ya da etik sonuçlar doğurabilir. Tüm bu faktörler, BKB’nin bireyler, aileler ve toplum üzerindeki kompleks etkisini daha da derinleştirmektedir.
Borderline Kişilik Bozukluğunun Temel Özellikleri
Duygusal İstikrarsızlık
Duygusal İstikrarsızlık ve Borderline Kişilik Bozukluğu: Bir İlişkinin Karmaşık Dinamikleri
Borderline Kişilik Bozukluğu (BKB) olan bireyler, duygusal istikrarsızlık konusunda ciddi zorluklar yaşayabilirler. Bu duygusal dalgalanmalar, ilişkilerinde bir gün yoğun sevgi ve bağlılık gösterirken, ertesi gün bu sevgiyi ve ilgiyi tamamen kaybetmelerine yol açabilir.
Örneğin, hukuki danışmanlık verirken karşılaştığımız bir vakada, BKB olan bir danışan bir gün tüm çanak çömleği kırarak boşanmak istediğini beyan etmiş, ancak ertesi gün pişirdiği yemeklerle eşine “bir anlık sinirle böyle davrandığını” ve özür dilediğini ifade etmiştir.
Borderline Kaostan Beslenir
Bu tür duygusal dalgalanmalar, ilişkinin her iki tarafını da olumsuz etkilemekle birlikte, genellikle borderline kişilik bozukluğu olmayan taraf daha ağır yıpranmaktadır. Çünkü BKB olan bireyler, bu tür kaotik ve istikrarsız dinamiklerden bir şekilde ‘beslenme’ eğilimindedirler.
Yani, kaos ve dalgalanma olmadığı zamanlarda, bir anlamda ‘aç kalırlar‘. Bu durum, BKB olan bireyin kaotik davranışlarına anlam kazandıran bir mekanizma olabilir, fakat bu, ilişkide sürekli bir istikrarsızlık ve gerilim yaratır. Sonuç olarak, böyle bir evliliği veya ilişkiyi sürdürmek, taraflar için psikolojik ve duygusal açıdan oldukça yıpratıcı olabilir.
Aşırı Bağlanma ve Kopma Korkusu
BKB’nin en göze çarpan yönlerinden biri, bireylerin partnerleriyle olan ilişkilerinde aşırı bağlanma ve kopma ya da terk edilme korkusu yaşamalarıdır. Eleştiriye tahammülsüzlük, genellikle bu kişilik bozukluğunun temel özelliklerinden birini oluşturur. En ufak bir eleştiri bile, genellikle bireyin aşırı tepkisel ve düşmanca bir tutum takınmasına neden olabilir.
Bu durum, karşı tarafın da zamanla kendinde bir problem aramaya başlamasına ve “cam kırıkları üzerinde yürüme” hissine kapılmasına neden olabilir. Söz konusu bireyler, sıklıkla karşı tarafı aşağılayıcı alt metinler yaratarak konuyu farklı noktalara çeker ve durumu karmaşıklaştırır. Böylece, BKB olmayan partner zamanla kontrolünü kaybetmeye meyillidir.
“sen nasıl adamsın?”, “sen kendine erkek mi diyorsun?”, “senin gibi kadına kadın denmez” gibi aşağılayıcı cümleler kullanırlar.
Kimlik Sorunları
Kimlik sorunları, sıklıkla Sınırda Kişilik Bozukluğu (BKB) olan bireylerde gözlemlenen bir problematiktir. Kimlik, bir bireyin kendisini anladığı, topluma nasıl yer bulduğu ve diğer insanlarla ilişkilerini nasıl kurduğu ile ilgili bir kavramdır. BKB olan bireylerde kimlik sorunları, partnerleriyle ilişkilerini de doğrudan etkileyebilir. Bu yazıda, bu tür kimlik sorunlarının olası etkilerini dört somut örnek ile inceleyeceğiz.
Bağımlılık
BKB olan bireyler, partnerlerinin onayına aşırı derecede ihtiyaç duyarlar. Bu durum, partneri tarafından verilen her türlü geri dönüşü aşırı derecede ciddiye almak, ve bunu kendi kimliklerini şekillendirmek için kullanmak şeklinde görülebilir. Örneğin, partnerleri tarafından olumlu bir yorum almadıklarında, bu bireyler kendilerini değersiz ya da yetersiz hissedebilirler.
Kimlik Değişimleri ve Uyum Sağlama
Kimlik sorunları yaşayan bir BKB’li, partnerinin isteklerine, beklentilerine veya değer yargılarına göre kimliğini sürekli olarak değiştirebilir. Örneğin, partneri vegan ise, birey aniden vegan olabilir veya partneri siyasi bir konuda belirli bir görüşe sahipse, birey hızla bu görüşü benimseyebilir. Ancak bunu kendi görüşü olduğu benimsemez. Karşıdaki partnerini etkilemek ve kendine bağımlı olmasını sağlamak için yapacaktır.
Hayatı boyunca gluten tüketen borderline partner, eşi glutensiz yemek yiyor diye sırf onu etkilemek için glutensiz yemekler yapmaya başlar. Ancak kişilik bozukluğunda gördüğümüz bu davranış tamamen algı yönetmek içindir. Algı yönetebildiği sürece kişilik bozukluğu olan partner bu eylemine devam edecektir. Ancak sağlıklı bir ilişkide, ilişkinin getirdiği birliktelik hissinden kaynaklı partnerin içinden geldiği için yemekler yapılır. Daha sonra koz olarak kullanmak için yapılmaz.
Ayrılık ve Terk Edilme Korkusu
BKB olan bireyler, terk edilme korkusu nedeniyle, partnerlerine aşırı bağlı olabilirler. Bu, kimliklerini partnerlerinin onayına ve varlığına endekslemeleri şeklinde yorumlanabilir. Eğer partnerlerinden ayrılmak zorunda kalırlarsa, kimlik krizi daha da şiddetlenebilir.
İlişkiden Kopamama Korkusu
BKB’li kişiler genellikle aşırı bağlanma ve ilişkiden kopamama korkusu yaşarlar. Bu, bağlandıkları kişiye duydukları aşırı ihtiyaçtan kaynaklanır; ancak bu bağlanma sıklıkla sağlıksızdır. Boşanma ya da ayrılık, bu kişiler için özellikle travmatik bir deneyim olabilir ve birçok riski beraberinde getirir.
Borderline İle Boşanma Süreci
Borderline Kişilik Bozukluğu (BKB), duygusal düzensizlik, aşırı duygusal tepkiler, kimlik sorunları ve özellikle ilişkilerde istikrarsızlık gibi birçok karmaşık özelliği içerir. Boşanma ya da ayrılık süreci bu tür bir psikolojik durumu olan bireyler için ayrı bir zorluğu ve riski temsil edebilir.
İlişkiyi Sürdürme Çabaları
Eroin bağımlısı bir kişinin madde bulma çabası gibi, BKB’li bireyler de ilişkilerini sürdürmek adına riskli ve tehlikeli davranışlar sergileyebilirler. Bu, kendilerine ya da diğer insanlara zarar verecek şekilde olabilir; örneğin, intihar teşebbüsleri, şiddet eğilimleri, stolklama (takip etme), eve gelmeye çalışma, iş yerine gelip taciz etmek, arabaya kadar takip etmek gibi.
İntihar Teşebbüsleri
BKB’li kişiler, bağlandıkları kişi ile ilişkilerini devam ettirebilmek için intihar teşebbüsünde bulunabilirler. Bu durumda acil bir psikiyatrik müdahale gerekmektedir ve bu tür bir tehdit asla hafife alınmamalıdır. Böyle bir durumda hemen resmi makamlara ve kişinin yakınlarına haber vererek tedavi altına alınmasını sağlamanızı tavsiye ederiz. Aksi halde hukuki sorumluluğunuz doğabilir.
Borderline kişilerden bazıları ise göstermelik(vitamin içmek gibi) intihar girişimleri sırasında yanlışlıkla hayatını kaybetmektedir. Hapları karıştırıp çok kuvvetli bir ilacı etki etmeyeceğini sanarak içen ve hayatını kaybeden vakıalar vardır.
Şiddet Eğilimleri
Bir diğer risk de potansiyel olarak şiddet eğilimidir. Fiziksel veya duygusal şiddet uygulayabilecekleri gibi, kendilerine de zarar verebilirler. Bu da yine acil bir durumdur ve profesyonel müdahale gerektirir. Fiziksel saldırıda bulunabilirler.
Alkol ve Uyuşturucu Bağımlılıkları
Alkol ve uyuşturucu kullanımı, BKB’li bireyler arasında daha yaygın olabilir çünkü bu maddeler geçici bir rahatlama sağlayarak kişinin kısa süreliğine de olsa duygusal bozukluklarını hafifletebilir. Ancak, uzun vadede bu tür maddeler problemleri daha da karmaşık hale getirebilir.
Bu konuda yapılan bir araştırma, BKB tanısı almış kadınların %77.6’sının alkol veya uyuşturucu düşkünlüğüne sahip olduğunu ortaya koymuştur5.
Aşırı alkol bağımlılığı, haysiyetsiz hayat sürme gibi sebepler boşanma sebepleri arasında sayılmıştır. Düşkün ve bağımlı hayat tarzını devam ettiren partner boşanmada kusurlu olarak kabul edilecektir.
Aldatma Eğilimleri
Borderline Kişilik Bozukluğu (BKB) taşıyan bir bireyin aldatma eğilimi, genellikle psikolojik karmaşıklıklarının bir yansımasıdır. Özellikle duygusal dalgalanmalar, bu bireyleri sık sık “aşkın heyecanı”na yönlendirebilir. Yani, bir BKB’li birey, eşine veya partnerine olan bağlılığını tamamen unutarak, yeni tanıştığı biriyle hızla ve yoğun bir şekilde ilgilenmeye başlayabilir. Bu durumu, örneğin, bir çiçeği yeni görmüş bir kelebek gibi düşünebiliriz; o çiçek etrafında hızla döner, diğer tüm çiçekleri unutur, fakat aynı hızla başka bir çiçeğe yönelebilir.
İkinci olarak, impuls kontrolü zorlukları da BKB’li bireylerin aldatmaya eğilimli olmalarının bir diğer önemli sebebidir. Bu kişiler, duygusal bir yükselme yaşadıklarında, o anın getirdiği coşkuyla, örneğin bir iş gezisinde veya bir sosyal etkinlikte, partnerlerini aldatmaya karar verebilirler. Yani, ani bir kararla aldatma eylemini gerçekleştirebilirler. Bu, bir anlık adrenalini yaşamak isteyen bir dağcının, güvenlik önlemlerini düşünmeden zorlu bir tırmanışa girişmesi gibi bir durumu temsil edebilir. Sonrasında genellikle pişman olurlar, ancak impulsif doğaları yüzünden tekrar aynı hataya düşebilirler.
Borderline İle Boşanma Sürecinde Hukuki Tavsiyeler
Kışkırtmalara Karşı Nasıl Davranmalı?
Öneri: Sakin ve Sabırlı Olun
Kışkırtmalara karşı sakin ve sabırlı olmak, bu tür bir eşle karşılaştığınızda en önemli savunma mekanizmanız olacaktır. Eşiniz aniden sizinle tartışmak istiyorsa, derin bir nefes alın ve cevap vermeden önce düşünün. Eşinizin söylemlerinin sizi kışkırtmasına izin vermemek, olası hukuki süreci kolaylaştırabilir.
Borderline kişi sizi kışkırtıp yoğun bir tartışma çıkardıktan sonra sizin kontrolü kaybetmenizi bekler. Ne zaman kontrolü kaybeder ve yapılmaması gereken bir patlama yaşarsanız sizi suçlu göstermek için elinden geleni yapacaktır. Sakin olup, tüm süreci belgelemek en akılcı olan davranıştır.
Örnek Vaka
Eşiniz sizinle yükseltilmiş bir ses tonuyla konuşuyor ve aşağılayıcı ifadeler kullanıyorsa, ilk tepkiniz karşılık vermek olabilir. Ancak, bu tür bir durumda sakin kalmak ve cevap vermek yerine durumu belgelerle kaydetmek daha yararlı olacaktır.
Öneri: Delil Toplama
BKB sahibi bir eşin ani ve tahmin edilemez davranışları olabilir. Olası bir hukuki süreci göz önünde bulundurarak, olayları belgelemek için ses kaydı veya video kaydı gibi araçlar kullanmak son derece yararlı olacaktır.
Örnek Vaka
Eşiniz sık sık sinir krizleri geçiriyorsa, bu anları bir ses kaydı uygulaması ile kaydedebilir ve olası bir mahkeme sürecinde delil olarak kullanabilirsiniz.
Fiziksel Şiddet Durumları
Öneri: Acil Durumda Video Kaydı
Fiziksel şiddet uygulama potansiyeli olan bir eş karşısında, durumu anında bir video kaydı ile belgelemek önemlidir.
Örnek Vaka
Eşiniz sizinle fiziksel bir kavga başlatıyorsa, cep telefonunuzu hızlı bir şekilde çıkararak bu anı videoya alabilirsiniz. Bu kayıtlar, sonradan mahkemede kesin bir delil olarak kullanılabilir.
Öneri: Şahit Bulun
Fiziksel şiddet anlarında yanınıza, sizin lehinize şahitlik yapabilecek güvendiğiniz kişileri çağırmak önemlidir.
Örnek Vaka
Eşiniz sizi tehdit etmeye başladığında, yakın bir aile üyesi veya dostunuzdan yanınıza gelmesini isteyebilirsiniz. Bu kişi, mahkeme sürecinde lehinize şahitlik yapabilir.
Hukuki Süreç: Şikayet ve Boşanma Sebepleri
Öneri: Somut Deliller Sunun
Boşanma sürecinde, eşinizin sizi şiddetle, hakaretle veya aşağılayıcı bir dil ile muhatap olmasının yasal sonuçları olacaktır. Ancak, bu iddialarınızı ispat etmek için somut deliller sunmalısınız.
Örnek Vaka
Eşiniz tarafından sürekli olarak hakarete uğruyorsanız, bu hakaretlerin metin mesajları veya e-posta yoluyla yapıldığı durumlar olabilir. Bu tür iletişimleri saklayarak, mahkemede güçlü bir delil olarak kullanabilirsiniz.
Hukuki Danışmanlık Neden Alınmalı? Borderline Kişinin Oyunlarına Karşı Hukuki Stratejiler
Her dosya kendine özeldir. Boşanma sürecinde hata yapmamak ve doğru bir strateji izlemek için danışmanlık almanızı tavsiye ediyoruz. Çünkü karşı tarafın hamlelerine yönelik, manipülatif davranışlarına yönelik manipüle olur ve hukuka aykırı şekilde davranırsanız, boşanma sürecinde karşı tarafa aleyhinize delil vermiş olabilirsiniz.
Aynı zamanda, çocuklarınızın velayetini kaybedebileceğiniz gibi, bir de karşı tarafa nafaka ödemek zorunda kalabilirsiniz. Ayrıca, çocukların Borderline Kişilik Bozukluğu olan bir kişi tarafından yetiştirilmesi riski ile de karşı karşıyasınız. Hamlelerinizi satranç oynar gibi düşünerek ve istişare ederek atmanız gerekir.
Biz bu yazıda sadece genel hatlarıyla, ortalama olarak sıklıkla gördüğümüz kişilik bozuklukları olan partnerlerin boşanması üzerine durduk. Ancak, konunun detaylarına indiğimiz zaman, dosya üzerinde çok farklı senaryolar karşımıza çıkabilir.
KAYNAKÇA
