Pitbull Cinsi Köpeklerin Ağızlık Takmadan Gezdirilmesi Suç Mu?
Ağızlık Takılmadan Köpek Gezdirilmesi
Türkiye’de hayvan hakları ve hayvan sahiplerinin yükümlülükleri, 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu ile düzenlenmiştir. Bu kanun, hayvanların refahını sağlamak ve tehlike arz eden hayvanların kontrolsüz şekilde gezdirilmesini önlemek amacıyla çeşitli kurallar belirlemektedir.
Özellikle tehlikeli ırk olarak kabul edilen köpek cinsleri arasında yer alan Pitbull’lar için bu kurallar oldukça katıdır. Peki, Pitbull cinsi köpeklerin ağızlık takmadan gezdirilmesi suç mudur? İşte bu sorunun cevabı ve yasal düzenlemeler hakkında bilmeniz gerekenler.
Tehlikeli Irkların Tanımlanması ve Düzenlemeler
5199 Sayılı Hayvanları Koruma Kanunu
5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nun Geçici Madde 3’üne göre, tehlike arz eden hayvanlar arasında Pitbull Terrier, Japanese Tosa, Dogo Argentino ve Fila Brasileiro türleri yer almaktadır. Bu türlerin yurda sokulması, üretilmesi, sahiplenilmesi ve sahiplendirilmesi yasaktır. Mevcut sahipler ise belirli yükümlülüklere tabidir.
Kısırlaştırma ve Kayıt Zorunluluğu
Bu hayvanların sahipleri, hayvanlarını kısırlaştırarak ilgili belgeleri yerel hayvan koruma kurullarına teslim etmekle yükümlüdürler. Ayrıca, bu hayvanların kayıt altına alınması da zorunludur. Kısırlaştırılmış ve kayıt altına alınmış hayvanlar, ağızlık ve tasma takmadan gezdirilemez.
Ağızlık ve Tasma Takma Zorunluluğu
Yasa ve Cezalar
Geçici Madde 3’te açıkça belirtildiği üzere, kısırlaştırılan ve kayıt altına alınan tehlikeli ırk köpeklerin ağızlık ve tasma takmadan dolaştırılması yasaktır. Halkın yoğun olarak bulunduğu yerlerde, çocuk oyun alanları ve parklarda bu hayvanların dolaştırılması da yasaklanmıştır. Bu kurallara uymayan köpek sahiplerine hayvan başına 11 bin Türk Lirası idari para cezası uygulanır.
Türk Ceza Kanununa Göre Suç Sayılır
Hayvanın tehlike yaratabilecek şekilde serbest bırakılması
Madde 177- (1) Gözetimi altında bulunan hayvanı başkalarının hayatı veya sağlığı bakımından tehlikeli olabilecek şekilde serbest bırakan veya bunların kontrol altına alınmasında ihmal gösteren kişi, altı aya kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.
a) Korunan Hukuki Değer
Bu suç, başkalarının hayatı veya sağlığı bakımından tehlike yaratmayı önlemek amacıyla düzenlenmiştir. Temel koruma amacı, kamu güvenliği ve bireylerin fiziksel bütünlüğüdür.
b) Fail
Bu suçun faili, gözetimi altında hayvan bulunduran kişidir. Fail, hayvanın sahibi veya bakıcısı olabilir. Önemli olan, hayvanın kontrolünden sorumlu olan kişi olmasıdır.
c) Mağdur
Suçun mağduru, hayatı veya sağlığı tehlikeye giren kişilerdir. Mağdur genellikle belirli bir kişi olmayıp, toplumun genelidir. Ancak somut bir olayda belirli bir kişinin hayatı veya sağlığı da tehlikeye girebilir.
d) Suçun Konusu
Suçun konusunu, failin gözetimi altında bulunan hayvan oluşturur. Bu hayvan, başkalarının hayatı veya sağlığı bakımından tehlikeli olabilecek bir durum yaratmalıdır. Hayvan büyükbaş hayvan da olabilir, köpek de olabilir. Bir kısıtlama yapılmamıştır.
e) Maddi Unsur
Maddenin maddi unsuru, hayvanın tehlike yaratacak şekilde serbest bırakılması veya kontrol altına alınmasında ihmal gösterilmesidir. Bu iki durum ayrı ayrı değerlendirilmelidir:
- Serbest Bırakma: Fail, hayvanı serbest bırakarak başkalarının hayatı veya sağlığı bakımından tehlike yaratır.
- Kontrol Altına Almada İhmal: Fail, hayvanın kontrolünü sağlamakta ihmal göstererek tehlike yaratır. Örneğin, köpeğin tasmasını takmamak veya kafeste olması gereken vahşi bir hayvanı serbest bırakmak gibi durumlar buna örnek olabilir.
f) Manevi Unsur
Bu suç, taksirle işlenebilen bir suçtur. Failin kastı (bilerek ve isteyerek) veya ihmali (dikkatsizlik ve özensizlik) ile meydana gelebilir. Burada failin, hayvanın tehlike yaratabileceğini öngörmesine rağmen gerekli önlemleri almaması söz konusudur.
2. Hukuka Aykırılık Unsuru
Suçun hukuka aykırı olması için failin fiilinin kanuna ve toplum düzenine aykırı olması gerekmektedir. Hayvanın tehlike yaratacak şekilde serbest bırakılması veya kontrolsüz bırakılması, hukuka aykırıdır ve bu nedenle cezalandırılır.
3. Ceza ve Güvenlik Tedbirleri
Bu suçu işleyen kişi, altı aya kadar hapis cezası veya adlî para cezası ile cezalandırılır. Ceza miktarının belirlenmesinde, suçun işleniş şekli, failin kastı, mağdurun durumu ve suçun sonuçları dikkate alınır.
4. Suçun Özel Görünüş Biçimleri
a) Teşebbüs
Bu suç, teşebbüs aşamasında kalırsa (yani, fail hayvanı serbest bırakmak ister ama başarılı olamazsa) da cezalandırılabilir. Ancak burada, hayvanın gerçekten tehlike yaratacak bir durumda serbest bırakılmaması önemlidir.
b) İştirak
Bu suça iştirak, birden fazla kişinin ortaklaşa hareket etmesi durumunda söz konusu olabilir. Örneğin, birden fazla kişi birlikte bir hayvanı serbest bırakırsa veya ihmalde bulunursa, iştirak hükümleri uygulanır.
c) İçtima
Bu suç, başka suçlarla birlikte işlenebilir. Örneğin, hayvanın serbest bırakılması sonucu bir kişinin yaralanması durumunda hem bu suç hem de yaralama suçu hükümleri uygulanabilir.
5. Özel Durumlar ve Değerlendirmeler
a) Tehlike Yaratma Durumu
Hayvanın serbest bırakılması veya kontrolsüz bırakılması, gerçek ve somut bir tehlike yaratmalıdır. Bu tehlike, başkalarının hayatını veya sağlığını tehdit etmelidir.
b) Gözetim ve Kontrol Kavramı
Failin hayvan üzerinde gerçek ve etkin bir kontrolü olmalıdır. Bu kontrol, sürekli bir gözetimi gerektirir. Örneğin, bir köpek parkta serbest bırakıldığında, sahibinin gözetiminde olmalıdır.
c) Örnek Olaylar
- Bir çobanın, koyun sürüsünü yol kenarında otlatırken yeterli önlem almaması ve koyunların yola çıkarak trafik kazasına sebep olması. Bu durumda, sürücülerin hayatı ve sağlığı ciddi şekilde tehlikeye girebilir ve meydana gelen kaza sonucunda yaralanmalar veya ölümler yaşanabilir. Çoban, bu tehlikeyi öngörüp gerekli tedbirleri almadığı için sorumlu tutulur.
- Sahibi tarafından tasma takılmayan agresif bir köpeğin parkta serbest dolaşması ve insanlara saldırma potansiyeli taşıması.
6. Yargılamaya İlişkin Hususlar
a) Deliller
Bu suçun yargılanmasında, tanık beyanları, güvenlik kamera görüntüleri, hayvanın sağlık ve davranış raporları gibi deliller önemlidir. Ayrıca, failin ihmalinin ispatlanması için yapılan araştırmalar ve incelemeler dikkate alınır.
b) Savunma
Fail, savunmasında hayvanın tehlike yaratmayacağını düşündüğünü veya gerekli önlemleri aldığını iddia edebilir. Ancak, bu savunmaların geçerliliği, somut olayın özelliklerine göre değerlendirilir.
c) Karar ve Cezalandırma
Mahkeme, suçun işleniş biçimini, failin kastını ve suçun sonuçlarını değerlendirerek ceza belirler. Ayrıca, failin sabıka kaydı, suç işleme eğilimi ve topluma zararı göz önünde bulundurularak ceza artırılabilir veya azaltılabilir.
“Sanığın sahibi olduğu köpeğin mağdura saldırarak ısırıp basit tedavi ile giderilebilecek derecede yaralaması olayında TCK’nın 89/1. ve 177. maddelerinde düzenlenen suçların oluştuğu, taksirle yaralama suçu nedeniyle şikayet bulunmadığından bu suçtan verilen düşme kararında bir isabetsizlik bulunmadığı ancak; taksirle yaralama suçundan cezalandırılmasının mümkün bulunmaması halinde sanık hakkında TCK’nın 177. maddesinde düzenlenen “hayvanı tehlike yaratacak şekilde serbest bırakma” suçunun tartışılmaması suretiyle yetersiz gerekçe ile beraat kararı verilmesi bozmayı gerektirmiştir.“ İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 19. CEZA DAİRESİ Esas:2017-2815 Karar:2017-2881 Karar Tarihi:27.09.2017
Güvenlik ve Toplum Sağlığı
Bu düzenlemelerin amacı, toplum güvenliğini sağlamak ve olası saldırıların önüne geçmektir. Tehlikeli ırk olarak kabul edilen köpeklerin ağızlık ve tasma takmadan gezdirilmesi, hem çevredeki insanlar hem de diğer hayvanlar için ciddi tehlikeler oluşturabilir.
Sonuç
5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu, tehlikeli ırk köpeklerin ağızlık ve tasma takmadan gezdirilmesini yasaklayarak toplum güvenliğini ön planda tutmaktadır. Bu yasal düzenlemelere uymayan köpek sahiplerine ciddi idari para cezaları uygulanmaktadır. Pitbull cinsi köpek sahiplerinin bu kurallara titizlikle uyması, hem kendi hayvanlarının hem de toplumun güvenliği açısından büyük önem taşımaktadır.
